Tümdengelim ya da Dedüksiyon (Latince: deductio), felsefe ve mantıkta sahip olunan genel verilerden yola çıkarak özel sonuçlar çıkarma yöntemidir. Tümdengelimin aksi tümevarım metodudur.
Tüm insanlar ölümlüdür, Sokrates bir insandır; öyleyse Sokrates ölümlüdür. Lise son sınıf öğrencileri geometride zorlanırlar, Eren lise son sınıf öğrencisidir; O zaman, Eren geometride zorlanır. Akıl yürütmek insanların hoşuna gitmez, Cem insandır; O halde, akıl yürütmek Cem 'in hoşuna gitmemektedir.
Bilimsel araştırma sürecinde tümevarım ve tümdengelim yöntemleri birbirlerini tamamlar niteliktedir: Tek tek olgulardan genel ilkelere ulaşılır (tümevarım). Genel ilkelerden yola çıkılarak varsayımlarda bulunulur (tümdengelim). Varsayımların doğruluğunu sınamak için deneyler ve incelemeler yapılır.
Tümevarım [indüksiyon], felsefe ve mantıkta sahip olunan özel verilerden yola çıkarak genel sonuçlar çıkarma yöntemidir.Tümevarımın aksi tümdengelim metodudur. 19. ve 20. yüzyıllarda, tümevarımcılık, bilimsel yöntemin gerçekçi idealleştirmesi olarak varsayımsal tümdengelimciliğe yenik düştü.
Tümdengelim, tümel öncüllerden zorunlu olarak tümel veya tikel sonuç çıkarma işlemidir. Tümdengelimsel akıl yürütme genelden genele ya da genelden özele doğru giden bir düşünce biçimidir. Bu tip akıl yürütmeler zorunlu olarak geçerli çıkarımlardır. Mantıktaki tüm geçerli çıkarımlar tümdengelim akıl yürütmeleridir.
Boncuk ağaca tırmanır. Bu durumda beyaz kediler ağaca tırmanır. Örneğinde özel verilerden yola çıkarak genel bir sonuca ulaşılmıştır. Bu durum ise tümevarıma örnek olarak gösterilebilmektedir.
Analoji ya da andırışma; iki farklı şey arasındaki benzerlik veya benzerliklerden hareket edilerek birincisi için dile getirilenlerin diğeri için de söz konusu olduğunu ifade etmektir (çıkarım).
Tümevarımsal araştırma, verilerdeki kalıpları ve temaları bulmak için metin veya görsel analiz gibi daha nitel analizler kullanır. Tümdengelimli araştırma, teori veya hipotezi test etmek ve doğrulamak için istatistiksel analiz gibi daha nicel yöntemler kullanır.
Tümevarım özelden yola çıkılarak genel hakkında bilgi elde edilmesidir. Bilimsel yöntemin temeli olan tümevarımda, çok sayıda tikel bilgi kullanılarak tümel bir kural doğrulanır. Örneğin, "Serçe, güvercin, karga uçar", "Serçe, güvercin, karga kuştur" tikel bilgilerinden "Kuşlar uçar" tümel bilgisine varılabilir.
Pierce, olgulardan başlayan ve bu olgulardan hareketle, söz konusu olguları en iyi biçimde açıklayan varsayımı ortaya koymaya çalışan, abdüktif çıkarım konusu ile de özellikle ilgilenmiştir.
Nedir
En iyi kaş silme yöntemi nedir
Orta oyunu nedir, nasıl oynanır
Ginvit nedir, ne için kullanılır
Birim kesir nedir örnek
10 basamak değeri nedir
Çoçuk olarak haklarımız nedir
Motor mesleği nedir
Dexplus nedir
Crebros Tablet Nedir
Karbonhidratların görevleri nedir
3 Conditional Nedir
Badal nedir
Glob nedir göz
Kazan Bey'in oğlu Uruz'un tutsak olması konusu nedir
Grizu patlaması nedir nasıl olur
Bakara suresi 261 ayette anlatılmak istenen nedir
Yığma karkas yapı nedir
Çevirmeli telefon numarası nedir
120S kumaş nedir
Kamel nedir
Oksijenin donma noktası nedir
Ev iye nedir
15 ile bölünebilme kuralı nedir
Takım çalışması nedir kısaca
4 bir yanı su ile çevrili kara parçası nedir
Sorcerer nedir
Ağrı bandı nedir
Brit nedir giyim
Biyomühendislik bölümü nedir
Kromatit nedir kısaca 10 sınıf
Dhy nedir
Şems'in 40 gün kuralı nedir
Deri rugan nedir
Strateji nedir örnek
Gümüşhane'nin kökeni nedir
Genetik bölümü nedir
Alüminyum kütle numarası nedir
Ayrıntılı tam teşbih nedir
Sermaye Piyasası Kurulu görevi nedir
Öğretmen olmanın amacı nedir