Bütün medih türlerini içeren, sevgi ve tâzimle Allah'a yönelen övgü ve şükür anlamında bir terim.
Ham, Nuh'un üç oğlundan biridir. Ham'ın oğullarının adları da Kuş, Mizraim, Fut ve Kenan'dır. Nuh'un oğlu Ham soyundan gelenler Afrika'yı yurt edinmiştir. Berberi, Tuareg Afrika kıtası kuzeyi tamamen Hami ırkıdır.
“Hamd” ve “medh” kelimeleri, “şükür” kelimesinin eş anlamlısı olup her üçü de esas itibarı ile övme ve yüceltme anlamını ifade ederler. Hamd ve şükür kelimeleri birbirinin yerine kullanılır. Ancak aralarında az da olsa anlam farkı vardır. Hamd, isteyerek yapılan bir iyiliğe karşı, iyilik yapana teşekkür ve övgüdür.
Sa'îd ibn el-Müseyyib'den nakledilen bir söze göre, Nuh'un üç oğlu vardı: Hâm, Sam ve Yâfes. Buna göre, Sâm Arapların, Farsların, Rumların ve Yahudilerin atasıdır. Hâm, Doğu'dan Batı'ya tüm siyahların; Sind, Hind, Nevb, Habeş, Berber ve diğerlerinin atası.
Nûh'un Hâm, Sâm ve Yâfes adlı üç oğlu vardır. Dördüncü oğlu Ken'an (veya Yâm) gemiye binmemiş ve boğulmuştur. Hâm, babasının emrine karşı gelip gemide eşiyle ilişkide bulununca Hz. Nûh ona beddua etmiş ve Hâm'ın soyu siyah derili olmuştur.
Sözlükte “iyilik, güzellik, üstünlük ve erdemlilikle niteleme, övme” mânasına gelen hamd isim ve masdar olarak kullanılır.
Hâm Sudanlılar'ın atasıdır.
Hamd, bize ve bütün mahlukata yapılan ikram ve izetleri Allah'a takdim etmektir. Şükür ise daha hususi olarak bize yapılan ikramlara karşılık gelir. Bu nedenle şükür kelimesi hamdin yerini tutamaz. Hamd daha geniş ve şumüllüdür.
Bu durum, “el-hamdülillah” diyip yerine getirilebileceği gibi, “Allah'ım sana hamd olsun ve sana şükürler olsun”, insanlara karşıysa; “Allah senden razı olsun ya da Allah sana mükâfatını versin” şeklinde olan dualar yapmak ve teşekkür etmek ile de yerine getirilmektedir.
Nuh Peygamber'in oğlu Yafes'ten geldikleri için Yafetik olarak adlandırılırlar. Yafes'in üç oğlundan (Gomar, Magog, Madai) gelenler ise; Sümer, Gog, Magog, Gur, Guz, Oğuz ve Macar ırklarıdır. Ve Togarma'nın on oğlundan çoğalarak pek çok soy ve boya ayrılmışlar, yüzlerce oymak ve aşiret halinde dünyaya yayılmışlardır.
