Halı : Pamuk, kıl, ipek, yün ipliklerin halının boyuna yan yana dizilmesinde meydana gelen çözgü iskeletinin her çift teline yün, ipek, floş iplerinin değişik tekniklerle, ilme bağlanıp, üzerine atkı ipliği kirkitle sıkıştırılmak suretiyle dokunan havlı yüzlü dokumadır.
Yeryüzünün çeşitli bölgelerinde ilkel el dokumalarından başlayarak çok emek ve üstün teknik isteyen dokumaların yapıldığını müzelerde ve hatta günümüzde bu geleneği sürdüren yerleşim merkezlerinde görüyoruz. Halı, bu dokuma işleri ve eserleri arasında en üst teknik ve yaratma yeteneği isteyen bir sanat eseridir.
Dokumacılık günümüzde Manisa, Niğde, Konya, Afyon, Sivas, Kayseri, Hakkâri olmak üzere belli başlı merkezlerde devam eder. Kimi zaman dokundukları yerlerin, kimi zaman da aşiretlerin (Yörük, Beritan vb.) adlarıyla bilinirler.
El dokuması halılar el işçiliği ile yapılır ve genellikle evlerde yer döşemesi olarak kullanılır. Üretilmeleri pahalı olabilir ve genellikle İran, Afganistan, Hindistan, Pakistan, Türkiye ve Çin gibi ülkelerde üretilirler. Elle halı dokuma işleminin tamamlanması haftalar veya aylar alabilir.
Halının kökü Anadolu Selçuklu Devletinden gelmiştir. Kilimle halı bir birinden farklıdır: Kilim ince bir halı tipidir. Dünyada bilinen ilk halılar Orta Asya'da Türkler tarafından dokunmuştur.
Dokuma; eğirme veya başka yollarla iplik haline getirilerek veya elyafı birbirine değişik metotlarla tutturularak bir bütün meydana getirme yoluyla elde edilen her cins kumaş, örgü, döşemelik, halı, kilim, zili, cicim, keçe, kolan vb.dir.
Geçmişten günümüze Türkiye'nin her bölgesinde görülen halı dokumaları genellikle: Kayseri, Gördes, Milas, Demirci, Uşak, Yağcıbedir, Konya, Bursa, Kocaeli, Ardahan, Kars, Isparta il ve ilçelerinde dokuma halılar oldukça meşhurdur. Bu halılar içerisinde en meşhur olan halı ise Isparta halısıdır.
İlk örnekleri binlerce yıl önce Orta Asya'da yaşayan göçmen halklar tarafından üretilmiştir. Yaşamını hayvancılıkla sürdüren bu toplumlar, yetiştirdikleri koyunların yünlerinden elde ettikleri iplerle ilk halıları dokudular.
Halıcılık; Anadolu'nun birçok yöresinde olduğu gibi, Aksaray ve çevresinde de köklü bir geleneğine sahiptir. Aksaray Selçuklular devrinden beri ünlü bir halı merkezidir. Bu gelenek Osmanlı döneminde de de sürmüştür.
Türkiye'nin batısında yer alan Ege Bölgesi'nde sekiz il bulunmaktadır. İzmir, Manisa, Denizli, Muğla, Aydın, Afyon, Uşak, Kütahya. Bugün hala hazırda sekiz ilin hepsinde el dokumacılığı halı-kilim ve düz dokuma yaygılar da dâhil devam etmektedir.
