Anadolu'da halk arasında bu tezgâhlara “Istar” ya da “Istar Tezgâh” adı verilmektedir. Istar tezgâhının Anadolu'da Antikçağ kültüründeki Tanrıça İştar ile olan isim benzerliği de dikkat çekmektedir.
1.KİRKİTLİ DOKUMALARDA KULLANILAN TEZGÂHLAR
Dokumaların üzerinde dokunduğu araçlara tezgâh denir. Düz el dokumaları, halılar ve kilimler aynı tezgâhta dokunabilir. Aynı çözgü düzeni üzerine bir veya daha çok dokuma tekniği uygulanabilir. Kirkitli dokuma tezgâhları genellikle 3 grupta toplanır.
Halılar genellikle düğümlerle yapılan bir dokuma tekniği kullanılarak üretilirken, kilimler ise düğümsüz bir dokuma tekniği kullanılarak üretilir. Bu nedenle kilimler daha düz bir yapıya sahiptir. Halılar genellikle daha kalın ve dayanıklı ipliklerden dokunur. Kilim dokumada ise daha hafif ve ince iplikler kullanılır.
Halı : Pamuk, kıl, ipek, yün ipliklerin halının boyuna yan yana dizilmesinde meydana gelen çözgü iskeletinin her çift teline yün, ipek, floş iplerinin değişik tekniklerle, ilme bağlanıp, üzerine atkı ipliği kirkitle sıkıştırılmak suretiyle dokunan havlı yüzlü dokumadır.
Kara tezgah hem insan hem de makine emeğinin bir araya geldiği özel bir dokuma yöntemiyle üretilen halılara verilen isimdir. Kara tezgah kilim ve halı çeşitleri geleneksel el dokuma halılarının otantik dokusunu yansıtırken makine halılarının üretim hızından faydalanarak ekonomik bir alternatif oluşturur.
Kilim, iki iplik sistemine dayanılarak yapılan, tersi ve düzü bulunmayan havsız bir dokuma. Bilinen en eski dokuma türlerinden biridir.Süsleme için de kullanılabilir. Yün veya kıl ipliğinden, dikey veya yatay yer tezgahlarında dokunur.
Günümüzde Anadolu'nun pek çok yerinde halı dokumacılığı Konya, Kayseri, Sivas, Isparta, Uşak, Bergama, Kula, Gördes, Milas, Çanakkale, Balıkesir gibi eski halı merkezlerinde devam eder. Geçmişte olduğu gibi bugün de halı sanatını icra edenler çoğunlukla kadınlardır.
Dokuma tezgâhı, dokumacılıkta kullanılan bir alettir. Dokuma tezgâhlarının temel amacı, atkı ve çözgü ipliklerinin dikey açı yapacak şekilde, birbirinin altından üstünden geçirilmesini kolaylaştırmaktır. Tezgâhların şekli ve mekaniği farklı olabilmekle birlikte temel işlevleri aynıdır.
Mekikli Dokumalar
Gücüler yardımıyla gruplar halindeki çözgüler arasında oluşturulan aralıktan, atkı ipinin mekikle geçirilmesi sonunda elde edilen düz yüzeyli dokumalardır. Çeşitli kumaş dokumaları, Siirt battaniyesi, kolanlar ve grup içinde yer almaktadır.
Üç çeşit dokuma kumaş vardır: düz dokuma, saten dokuma ve dimi dokuma. Popüler dokuma kumaş örnekleri şifon, krep, kot, keten, saten ve ipektir. Örgü kumaş ipliğin önemli ölçüde esnemesine izin veren, birbirine bağlı bir ilmek tasarımdan oluşur. Örme kumaşlar elastik olmaları ve şekil tutmaları ile bilinirler.
