Kayaçlar, mineral yapılarına, kimyasal bileşenlerine, barındırdığı bileşenlerin dokularına ve oluşumuna neden olan etmenlere göre sınıflandırılmaktadır. Bu belirleyiciler yardımıyla yapılan sınıflandırma, üç ana kayaç türünü içerir; bunlar Magmatik kayaçlar, Tortul ve Başkalaşım kayaçlarıdır.
C) Kayaçların birbirinden farklı olmalarının sebebi yapılarındaki minerallerdir.
Kayaçlar, oluşum şartlarına ve kökenlerine göre, magmatik, metamorfik (başkalaşım) ve sedimanter (tortul) olmak üzere başlıca üç gruba ayrılmaktadırlar.
Yer kabuğu kayaç adını verdiğimiz çok büyük kaya ve taş parçalarından oluşur. Kayaçların birbirinden farklı olmasını sağlayan maddelere mineral adı verilir.
Yerkabuğunu oluşturan 3 temel kayaç türü vardır. Bunlar: Magmatik (Püskürük) kayaçlar, • Tortul (Sedimenter) kayaçlar ve • Başkalaşım (Metamorfik) kayaçlar'dır.
Sıcaklık, donma ve yağış bu parçalanmaya etki eden faktörlerdir. Mağmatik + Metamorfik + Sedimanter kayaçlarının hepsinde görülebilir. Aşınma bu tip parçalanmanın en karakteristik olayıdır. Buna (aşınmaya) kayacın sertliği, çatlaklık derecesi, pekişme derecesi, taşınma hızı ve taşıyıcı ajanlarının gücü etki eder.
Çoğu magmanın sıcaklıkları 700 °C ila 1300 °C (veya 1300 °F ila 2400 °F) arasındadır, ancak çok nadir bulunan karbonatit magmaları 490 °C kadar soğuk komatit magmalar ise 1600 °C kadar sıcak olabilir.
Kayaçlar Nasıl Oluşmuştur? Yer kabuğunun altındaki Manto katmanında bulunan magmanın (ateş kürenin) yer kabuğuna çıkıp soğuması ve katılaşması ile oluşmuştur. Kayaçlar; Rüzgar, sıcaklık farklılıkları, yağmur, akarsu, insan ve hayvanların da etkisi ile parçalanıp küçük taneciklere dönüşebilirler.
Kayaçların fiziksel şekilde ufalanması sonucu oluşan kil, kum ve çakıl gibi materyaller ortaya çıkar. Bu materyaller daha sonra doğal bir çimento ile birleşir ve fiziksel tortul kayaçlar oluşur. Örneğin; kum taşı, çakıl taşı ve kil taşı fiziksel tortul kayaç örnekleridir.
Ayrışma, çözünme veya günlenme, yerkabuğunu oluşturan kayaçların yüzey kısımlarında fiziksel ve kimyasal etkenlerle meydana gelen değişimlerdir. Bu etkenlerin yanında atmosferdeki gazlar, sıcaklık, su, organizmalar da ayrışmada etkilidir.
