Sonuç Türkçe dilbilgisi, edatlar, bağlaçlar ve ünlemler gibi dilin temel unsurlarını anlamak için önemlidir. Edatlar, isimleri, zamirleri veya sıfatları diğer kelimelerle ilişkilendirirken, bağlaçlar cümleleri birleştirir ve anlamı netleştirir. Ünlemler ise duyguları ifade etmek için kullanılır.
Edatlar cümleden atıldığında cümle anlamsızlaşıyor ancak bağlaçlar cümleden çıkartıldığında cümlede en fazla daralsa da cümle anlamsızlaşmaz. Bir örnekle ifade etmemiz gerekirse, "Onun gibisi çıkmadı" cümlesinde 'gibisi' kelimesini çıkardığımda anlamda bir bozulma meydana geliyor. Dolayısıyla bu kelime bir edattır.
Ayrıca şu pratik yolla bu kelimelerin edat mı, bağlaç mı olduğunu anlayabiliriz: “İle” yerine “ve” getirilebiliyorsa; “ile” bağlaçtır. Güllerle laleleri çok severdi. / Arkadaşları ile arası iyi değildi. (Birincisinde “ve” gelebildiği için bağlaç; ikincisinde “ve” kullanılamadığı için edattır.)
Edat veya ilgeç; farklı tür ve görevdeki kelimeler ve kavramlar arasında anlam ilgisi kurmaya yarayan yardımcı kelime. İlgeçlerin tek başına anlamı yoktur; diğer kelimelerle birlikte, cümle içinde görev kazanır.
Türkçede Edatlar
(Güncel Türkçe Sözlük'te (TDK Internet Sayfası) 36 edat yer alıyor, TDK Türkçe Sözlük'te ise sadece 33 edat bulunuyor.)
Bağlaçlar kelimeleri ya da cümleleri birbirine bağlayan kelimelerdir. Bağladıkları kelimeler ve cümleler arasında yakın bir anlam ilişkisi kurarlar ve bu ilişkiyi açıklarlar. Bunun için genellikle birbirlerinin yerine kullanıl- mazlar. Bağlaçlara, anlam bakımından yarı anlamlı kelimelerdir denebilir.
Dilimizde edat olarak görev yapan pek çok sözcük bulunmaktadır. Bu sözcükler; ile (-la ve -le), gibi, için, diye, üzere, kadar, yalnız (bir, tek, sadece), ancak, -e doğru (doğru), -karşı (karşı), -den başka (başka), -den dolayı, -den ötürü, beri ve göre olarak sıralanmaktadır.
ile, öz türkçe bir kelime ila ise arapça bir kelimedir. ingilizce "to" farsça "ta" almanca "zu" kelimelerinin arapçadaki karşılığıdır. türkçedeki ile kelimesiyle çok karıştırılır. "kafeste 5 ila 20 arası kuş var" denmez. denmemelidir.
Mevcut çalışmaların çoğunda “ancak” ve “yalnız” kelimeleri edat olarak değer- lendirilmiştir. Eldeki yazıda bu kelimelerin edat görevinde kullanılamayacakları neden- leri ile izah edilmiştir.
Bağlaçlar veya rabıt (bağlama) edatları; kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri biçim veya anlam yönüyle birbirine bağlayan kelimeler: ve, veya, ile, ama, de (da), ancak, çünkü, eğer, hâlbuki, hem …
