Çığ, genellikle bitki örtüsü olmayan engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde, vadi yamaçlarında tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve/veya dış kuvvetlerin etkisi ile başlayan bir ilk hareket sonucu (tetiklenen), yamaçtan aşağıya doğru hızla kayması olarak tanımlanır.
Aşırı kar yağışlarında taze karın alttaki kar tabakasıyla iyi kaynaşmaması, yüksek ses, rüzgar, insan veya hayvanların oynak kar tabakasını harekete geçirmesi gibi sebeplerden meydana gelir. Büyüklüğüne göre can ve mal kaybına yol açabilir.
Türkiye‟de çığ olaylarının yoğunlaştığı alanlar Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgeleridir. Ortalama yükseltisi 2000 metrenin üzerinde olan Doğu Anadolu bölgesi, Türkiye‟de çığ afeti açısından en riskli bölgeyi oluşturmaktadır. Özellikle Güneydoğu Toros dağlarında çığ riski daha yüksektir.
Eğimli arazi üzerinde birikmiş büyük kar örtüsünün, yer çekimi etkisiyle hızla kaymasına “çığ” adı verilir. Çığ, genellikle bitki örtüsü olmayan, dağlık ve eğimli arazilerde görülür.
Çığlar dağlık bölgelerdeki kırsal yaşamı, yerleşim alanlarını tehdit etmekte, ulaşım ve iletişimi engellemekte, can ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Ayrıca, yağışın büyük bölümünü kar olarak alan havzalarda ilkbaharda ani hava ısınması ile birlikte sel-taşkın ve erozyon tehlikesi ortaya çıkmaktadır.
Çığ olayları, çoğunlukla, Doğu Anadolu ve Kuzeydoğu Karadeniz`in yüksek kesimleri ile belirgin birşekilde Güneydoğu Anadolu Yitim Kuşağı boyunca, rakım olarak yüksek ve bitkisel yoğunluğun azolduğu alanlarda meydana geldiği gözlenmekte ve Tunceli en fazla çığ olayı gözlenen iller arasındaTürkiye'de 3. sırada yer ...
Çiğ, havadaki su buharının daha soğuk nesneler üzerinde yoğunlaşmasıdır. Kırağı, havadaki su buharının 0 °C altındaki sıcaklıklarda sıvı hale geçmeden buza dönüşüp yeryüzünde çok soğuk yüzeyde birikmesiyle oluşur. Çiğ ve kırağı havadaki su buharının fazla olduğu durumlarda meydana gelir.
Bir örümcek ağındaki çiy taneleri. İlkbahar veya yaz mevsiminde sabahları cisimlerin üzerinde, bahçedeki bitkilerin yapraklarında su damlacıkları oluşur. Bu damlacıklar yağmur damlası değildir, geceleri havanın soğumasıyla havada bulunan su buharının yoğuşarak oluşturduğu damlacıklardır.
Ayrıca ormanlar seli, heyelanı, çığ tehlikelerinin yanı sıra çölleşmeyi ve hava kirliliğini engeller.
Potansiyel Çığ Kuvveti: Kar örtüsünün içindeki çeşitli etkenlere bağlı olarak artan , azalan veya çığın meydana gelmesini sağlayan kuvvettir. Rüzgaraltı: Rüzgârın esiş istikametinin karşısında olan bölgedir.
