Benzetme (Teşbih)
Özellik bakımından eksik olanın üstün olandan benzeyen yönler edinmesidir. Eksiksiz bir benzetmede dört öge vardır. Bunlar benzeyen, benzetilen, benzetme edatı ve benzetme yönüdür.
İnsan dışında canlı - cansız tüm varlıklara insana özgü nitelikler verilmesine denir.
Edebiyatta tezat, birbirinin zıddı olan duygu, düşünce ve durumları; aralarında bir ilgi kurarak aynı cümlede, mısrada veya beyitte dile getirme sanatıdır. Hem nazımda hem de nesir de görülebilir.
Benzetme (Osm. teşbih, İng. simile), “insanoğlunun anlatıma güç vermek amacıyla, bir takım nesne- ler, kavramlar arasında görülen yakınlıklardan, benzerliklerden yararlanarak bun- lardan birini anlatırken ötekini de anması eğilimidir” (Aksan, 1995: 511).
Benzetme, zayıf olan bir varlığı güçlü olan bir varlığa herhangi bir yönüyle benzetilmesidir. Bu sanat anlatıma kuvvet katmak ya da anlatılan özelliğin daha fazla olduğunu belirtmek için kullanılır. Benzetmenin dört temel ögesi vardır; benzeyen, benzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı.
"Rüzgâr, bir insan gibi sevincinden ağlıyor, gülüyor, haykırıyordu." denirse benzeyen de kendisine benzetilen (insan) de belirtildiği için kişileştirme, benzetme şeklinde gerçekleştirilmiş olur. "Dağ başını duman almış / Gümüş dere durmaz akar."
7. sınıf Türkçe ders kitabında, programda belirlenen; şiir (4 metin), hikâye (5 metin), anı (1 metin), deneme (4 metin), tiyatro (2 metin), sohbet (4 metin), gezi yazısı (1 metin), biyografi (1 metin) türlerine en az bir kere de olsa yer verilmiştir.
Abartma (Mübalağa)
Bir şeyin özelliklerini, bir olayı veya bir durumu olduğundan daha büyük veya daha küçük göstermeye abartma denir. Örnek: Çantayı taşımaktan kolum koptu. Karacaoğlan bu dörtlükte memleketinden ayrı olmanın verdiği acıyı abartarak anlatmıştır.
7. Sınıf > Türkçe > Söz Sanatları [Kişileştirme (Teşhis), Konuşturma (İntak), Karşıtlık (Tezat) ve Abartma (Mübalağa)]
Bir olay ya da bir şeyin niteliklerini büyüterek veya küçülterek karşı tarafa aktarma sanatına abartma cümleleri denmektedir.
Bir varlığın, kavramın özelliklerini anlatmak için o özellikleri eksiksiz olarak taşıyan başka bir şeyi örnek olarak göstermeye benzetme denir. Benzetmede, nitelik bakımından zayıf olan varlık veya kavram, kuvvetli olana benzetilerek anlatılır.
Zayıf olan bir varlığın güçlü olan bir varlığa herhangi bir yönü üzerinden benzetilmesi benzetme olarak bilinmektedir. Özellikle anlatımı kuvvetlendirmek için kullanılan bir yöntem olduğunu söylemek mümkün. Ayrıca anlatımın özelliğini daha fazla detaya sahip olduğunu göstermek amaçlı da kullanılır.
