Öznenin yaptığı eylemi sebebiyle birlikte aktardığı cümlelere neden - sonuç cümleleri adı verilir. Bu cümleler genellikle ''için'' - ''dolayı'' ve ''çünkü'' bağlaçlarıyla kurulur.
Bir eylemin hangi maksatla yapıldığını açıklayan cümlelere neden sonuç cümlesi denir. Bu cümleler aynı zamanda meydana gelen olayların nasıl ve hangi sebeplere bağlı olarak gerçekleştirdiğini açıklar. Örneğin ''Trafik vardı bu nedenle geciktim'' cümlesinde gecikmenin sebebi olarak trafik gösterilmiştir.
Öncelikle cümledeki yargılar birbirine ''nedeniyle'' ya da ''sebebiyle'' sözcükleriyle bağlanabiliyorsa neden-sonuç, ''amacıyla'' sözcüğüyle bağlanabiliyorsa amaç-sonuç, çoğunlukla ''-sa-se'' eki alıp yargının yapılmasını bir koşula bağlıyorsa koşul-sonuç cümlesi olduğuna dikkat edilmelidir.
Bu cümlelerin yüklemine “niçin?” , “neden?” soruları sorulduğunda bu sorular cevapsız kalmaz. Neden-sonuç cümleleri iki bölümden oluşur: Birinci bölüm neden (sebep), ikinci bölüm ise sonuç bildirir. Genellikle “için, -den, -diğinden, ile” gibi ekler ve edatlar kullanılır. * Hasta olduğum için okula gelemedim.
Önemli Notlar. Neden sonuç cümlesini bulmak için şu sorulardan biri sorulur: niçin, niye, neden, hangi sebeple, hangi gerekçeyle… Neden sonuç cümlesinde genellikle “için, den ötürü, ki, diye, çünkü, zira…” gibi sözcük ya da -dan, -dığından, -ınca gibi ekler bulunur.
(Zorlamanın amacı arkadaşına sürpriz yapmaktır.) Ceketini kuru temizlemeye vermek için dışarı çıktı. (Dışarı çıkmanın amacı ceketi kuru temizlemeye vermektir.) Hesabı ödemek için ayağa kalktı.
Nedensellik bu anlamda bir neden-sonuç ilişkisi olarak anlaşılmaktadır.
Koşul Sonuç Cümlesi Örnekleri
Yanımızda kalabilirsin ama sessiz ol. Onu üzmeseydim içim rahat ederdi. Ödevini bitirirsen parka gidebilirsin. Yarın geri vermek üzere sana bu ceketi veririm.
Karşılaştırma cümleleri, bir varlığın, durumun veya kavramın azlığı-çokluğu, farklılığını, üstünlüğünü ifade eden kelimelerdir. Mesela “Ahmet'in ayakkabıları, Selma'nın ayakkabılarına göre daha fazladır.” Bu cümlede kullanılan “göre” sözcüğü, bir karşılaştırma yapmak amacı ile kullanılmıştır.
Bir cümledeki eylemin hangi amaç ve gerekçe ile yapıldığını acıka bildiren cümlelere amaç sonuç cümleleri adı verilmektedir. Bu cümlelerde, yerine getirilmek istenen düşünce amaç olarak ifade edilirken; bu düşüncenin gerçekleşmesi içinde yapılan eylem ise yargı bildirmektedir.
AMAÇ SONUÇ CÜMLESİ NASIL BULUNUR? Amaç-sonuç cümlelerinin yüklemlerine "Hangi amaçla?" sorusu yöneltilir. Bu sayede amaç-sonuç cümlesi olup olmadığı anlaşılır. Ayrıca, amaç anlamı "-mek için, -mek üzere, diye, istemek, hedeflemek" vb. sözcükler ve "-e, -a" ekleri yardımıyla sağlanır.
Neden sonuç cümlelerinde çoğunlukla dolayı, için, çünkü gibi bağlaçlar kullanılır. Amaç cümlelerinde ise eylemin neden yapıldığı anlatılmamaktadır. Daha çok hangi amaç ile yapıldığından bahsedilmektedir. Neden cümlelerinde eylemlerin ne için yapıldığı yani nedeninden bahsedilmektedir.
Nedir
En iyi kaş silme yöntemi nedir
Orta oyunu nedir, nasıl oynanır
Ginvit nedir, ne için kullanılır
Birim kesir nedir örnek
10 basamak değeri nedir
Çoçuk olarak haklarımız nedir
Motor mesleği nedir
Dexplus nedir
Crebros Tablet Nedir
Karbonhidratların görevleri nedir
3 Conditional Nedir
Badal nedir
Glob nedir göz
Kazan Bey'in oğlu Uruz'un tutsak olması konusu nedir
Grizu patlaması nedir nasıl olur
Bakara suresi 261 ayette anlatılmak istenen nedir
Yığma karkas yapı nedir
Çevirmeli telefon numarası nedir
120S kumaş nedir
Kamel nedir
Oksijenin donma noktası nedir
Ev iye nedir
15 ile bölünebilme kuralı nedir
Takım çalışması nedir kısaca
4 bir yanı su ile çevrili kara parçası nedir
Sorcerer nedir
Ağrı bandı nedir
Brit nedir giyim
Biyomühendislik bölümü nedir
Kromatit nedir kısaca 10 sınıf
Dhy nedir
Şems'in 40 gün kuralı nedir
Deri rugan nedir
Strateji nedir örnek
Gümüşhane'nin kökeni nedir
Genetik bölümü nedir
Alüminyum kütle numarası nedir
Ayrıntılı tam teşbih nedir
Sermaye Piyasası Kurulu görevi nedir
Öğretmen olmanın amacı nedir