Nesne, cümlede öznenin yaptığı iş ve eylemden doğrudan etkilenen ögedir. Düz tümleç olarak da bilinir. Yüklemi geçişli bir fiil olan cümlelerde bulunur. Yükleme "ne", "neyi" ve "kimi" soruları sorularak bulunur.
Nesne kelimesinin TDK'de ki tanımına bir bakalım : 1. isim Belli bir ağırlığı ve hacmi, rengi olan her türlü cansız varlık, şey, obje. 2. isim, dil bilgisi Geçişli fiili bütünleyen yalın veya belirtme durumunda bulunan tümleç: Ali bir kitap almış cümlesinde kitap nesnedir.
Nesne (Düz Tümleç): Cümlede, özne dışında, yapılan eylemden etkilenen varlıktır. Ad cümlelerinde nesne bulunmaz. • Başına “onu” sözcüğü getirilerek okunan fiiller nesnelidir. Nesneyi bulmak için yükleme “Ne?, Neyi?, Kimi?” soruları yöneltilir.
O halde özne, çeşitli oluş süreçlerinde daima imleyen, belirleyen, etkin ve aktif bir konumdadır denilebilir. Nesne, 'yüklemde bildirilen ve öznenin yaptığı işten, eylemden doğrudan etkilenen öğe'dir. Felsefede nesne, öznenin dışında var bulunan ve öznenin bilmesine konu olandır.
Belirtili nesne, eyleme neyi, kimi, nereyi sorularından en az birini sorduğumuzda bize cevap veren kelimedir. Bu kelime ya da kelime öbeği genellikle belirtme -i hal ekini almış olur.
Nesneler var olan cisimlerden oluşur. Örneğin; ağaçlar, masalar, evler, vs. Oysa varlık bir nesne değildir.
Nesne Nedir? Nesne, içinde veri ve bu veriler üzerinde işlem yapacak olan metotları (fonksiyon) bulunduran yazılım bileşenidir. Nesne bu tanıma uygun olarak, kendi işlevselliğini de içinde taşır. Nesneler her uygulamada tekrar tekrar kullanılabilir.
Cümlede dolaylı tümleci bulmak için özneyle birlikte yükleme "nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden" soruları sorulur: Şu çiçekleri eve bırakır mısın? (Nereye bırakır mısın?) Bugün hastaneye gideceğim. (Nereye gideceğim?)
Özne ya da fâil, bir cümlede yüklem ile bildirilen işi, eylemi ya da oluşu yerine getiren veya yüklem aracılığıyla hakkında bilgi verilen ögedir. Özne, yükleme sorulan "kim" ve "ne" sorularıyla bulunur. Öğrenciler yerlerine oturdular. (Kim oturdu?)
Türkçe buna imkân vermektedir. Ancak aynı cümlede hem belirtili hem de belirtisiz nesne bir arada olamaz. Bunu Türkçe kabul etmemektedir. Aynı şekilde Türkçe, bir cümlede birden fazla aynı türden yer tamlayıcısı ve zarf tümlecine ve bir cümlede birden fazla özne ve aynı türden birden fazla nesneye müsaade etmemektedir.
