Fiillerin özne ve nesneye bağlı olarak kazandığı anlama ve girdiği biçime çatı denir. Çatı, sadece fiil cümlelerinde aranan bir özelliktir. İsim cümlelerinde hâliyle olmaz. Fiiller, özne ve nesne alıp almamalarına; belirtilen işin nasıl yapıldığına; işten nesnenin ve öznenin nasıl etkilendiğine göre çatılar ayrılırlar.
Nesnesi olan fiillere geçişli fiil denir. Örneğin: ''Masayı taşıyalım.'' Bu cümlede ''taşımak'' eylemi geçişlidir çünkü ''neyi'' sorusuna cevap verir. Geçişsiz fiiller ise nesne almaz. Örnekler: Ağlamak, uyumak, gülmek, yorumlamak, bakmak.
Bunun yanında şuna da dikkat edilmelidir, edilgen çatılı fiiller "-l, -n" edilgenlik eklerini alırlar. Bu ekler ile birlikte yüklemde gösterilen işi kimin yaptığı belirsizleşir. Sokaktaki araçlar birer birer yıkandı. (Kim yıkadı diye sorduğumuzda cevap alamadığımız için bu cümle edilgen bir cümledir diyebiliriz.)
Bu ekler edilgenlik eki-, dönüşülük eki -In, işteşlik eki-Ig, ve ettirgenlik eki Dır (-Ir, -t, ve -Er) olarak sıralanabilir. Bu dört çatı eki fiilin kök ya da gövdesinden hemen son- ra yer alırlar ve bazı kısıtlamalarla, birlikte de kullanılabilirler.
Türkçe'deki etken çatı, işi gerçekleştiren özneyi net bir şekilde belirtir. Özne, işi yapan kişiyi veya nesneyi açıkça ifade eder. Etken çatılı fiiller genellikle kök biçimindedir ve öznenin rolü cümlenin anlamını netleştirir. Diğer yandan, Türkçe edilgen çatıda işi yapan özne belirsizdir, ve gerçek özne yoktur.
Edilgen çatılı fiillerde özne sözde özne iken, dönüşlü çatılı fiillerde gerçektir. Eylemin gerçekleşmesi için birden fazla öznenin bulunduğu fiillerdir ve bu işteş fiiller “-ş” ekini alırlar. İşteş çatılı fiillerde karşılıklı yapma ve beraber yapma anlamı vardır.
Bir fiilin geçişli fiil olup olmadığı, özneden sonra sorulan "ne", "neyi" ve "kimi" soruları sorularak anlaşılır.
Hem özne tarafından gerçekleştirilen hem de doğrudan ya da dolaylı olarak öznenin etkilendiği fiillere dönüşlü fiil denir. Bu fiiller -n ve -l ekleriyle oluşturulur. (-l) ekiyle oluşturulan dönüşlü fiiller: Darıldı, ayrıldı, katıldı.
Gülmek geçişli bir fiildir ve 'onu' nesnesi alabilir.)
Gülmek geçişli bir fiildir ve 'onu' nesnesi alabilir.)
Nedir
Komünizm ve kapitalizm nedir
Ginvit nedir, ne için kullanılır
Birim kesir nedir örnek
10 basamak değeri nedir
Çoçuk olarak haklarımız nedir
Motor mesleği nedir
Dexplus nedir
Crebros Tablet Nedir
Karbonhidratların görevleri nedir
3 Conditional Nedir
Badal nedir
Glob nedir göz
Kazan Bey'in oğlu Uruz'un tutsak olması konusu nedir
Grizu patlaması nedir nasıl olur
Bakara suresi 261 ayette anlatılmak istenen nedir
Yığma karkas yapı nedir
Çevirmeli telefon numarası nedir
120S kumaş nedir
Kamel nedir
Oksijenin donma noktası nedir
Ev iye nedir
15 ile bölünebilme kuralı nedir
Takım çalışması nedir kısaca
4 bir yanı su ile çevrili kara parçası nedir
Sorcerer nedir
Ağrı bandı nedir
Brit nedir giyim
Biyomühendislik bölümü nedir
Kromatit nedir kısaca 10 sınıf
Dhy nedir
Şems'in 40 gün kuralı nedir
Deri rugan nedir
Strateji nedir örnek
Gümüşhane'nin kökeni nedir
Genetik bölümü nedir
Alüminyum kütle numarası nedir
Ayrıntılı tam teşbih nedir
Sermaye Piyasası Kurulu görevi nedir
Öğretmen olmanın amacı nedir
Cefaks Nedir