Afazi, beyin kanaması ya da inme (felç) gibi serebrovasküler rahatsızlıklar sonucu beynin konuşma bölümünde gelen hasara verilen isimdir. Beynin konuşma merkezinde oluşan bu hasar, bireylerde konuşma bozukluğu, algıda ve verilen cevaplarda tutarsızlık ve iletişim problemleri gibi sorunlar meydana getirir.
Özellikle yaşlı bireylerde felç sonucu meydana gelen afazi aslında felç veya beyin tümörü gibi hastalıkların bir belirtisi olarak karşımıza çıkar. Yaygın görülen afazi semptomları kısa, eksik cümlelerle konuşmak, mantıksız cümleler kurmak ve konuşulanları anlamamakla birlikte sık sık tekrar etmektir.
İnme ve travmaya bağlı afazide etkilenen bölgeye, etkilenme şiddetine ve hastanın yaşına bağlı olarak ilk aylarda kısmi veya tam düzelme görülebilir. Afazinin bazı türlerinde ve daha ağır etkilenmesi olanlarda konuşma ve dil terapisitlerinden yardım alınır. Bu çok hızlı bir tedavi süreci değildir.
Afazili birçok kişi birkaç günden bir aya kadar bazı dil becerilerinde geri dönüşün olduğu kısmi spontane iyileşme yaşarken, bazı kişilerde afazi kalıcı olabilmektedir.
Konuşmak, konuşurken doğru kelimeleri seçmek, anlamak, yazmak, okumak ve hatta mimik yapmak gibi eylemlerin her biri dil kullanımının bir parçasını oluşturur. Bunlardan bir ya da daha fazlası beyin hasarı sonucu işlevini yitirirse, afazi adı verilen rahatsızlık meydana gelir.
Çocuklar da dahil olmak üzere herkes afazi olabilir. Ancak, afazi daha çok orta ve ileri yaşlarda daha sık görülür. Erkekler ve kadınlar eşit olarak etkilenmektedir. ABD'de Ulusal Afazi Derneği'ne göre her yıl inme nedeniyle yaklaşık 80.000 kişi afaziye maruz kalmaktadır.
Afazi, fiziksel bir hastalık sonucu ortaya çıkan ve kişinin konuşma becerisini etkileyen önemli bir rahatsızlıktır. Daha geniş kapsamda afazi nedir? Beynin konuşma merkezini etkileyen rahatsızlık, hem fiziksel hem psikolojik etkilere sahiptir.
Afazi belirtilerinin gözlemlendiği kişilere kesin tanı konulması için bir dil ve konuşma patoloğu tarafından kapsamlı testler yapılır. Bu testler; konuşma, adlandırma, tekrarlama, anlama, okuma ve yazma bölümlerinden oluşur. Tanı koyma aşamasında ayrıca çeşitli görüntüleme prosedürlerinden de faydalanılır.
Primer Progresif Afazi (PPA), nörolojik bir bozukluk olduğu için tedavisi nöroloji uzmanları tarafından yürütülür.
Afazi beynin sol lobunda yer alan konuşma alanının bir ya da birden fazla kısmının hasar görmesi ile meydana gelir.
Progresif, yani zamanla beliren ve ilerleyen bu afazide tıpkı travmaya bağlı afazide görüldüğü gibi yavaş konuşma, kelimeleri unutma, kelime üretememe, duraklayarak konuşma, konuşulanları anlamama gibi sorunlar baş gösterir.
Broca afazisi olan kişiler, konuşma üretirken zorluk çekerler ve cümleleri yavaş ve kesik bir şekilde söylerler. Konuşma; kelime seçimi, gramer ve anlam açısından da kısıtlıdır. Bazen, bazı kelimeleri söyleyemezler ve yerine benzer bir kelime kullanırlar.
