Aciz hâli, borçlunun, ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödenmesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki süreli ikti darsızlığıdır . Bu kavram, İsviçre hukuk sözlüğünde, Almanca Zahlung- sunfaehigkeit ve Fransızca insolvabilité terimleriyle anlatılır.
Aciz sözcüğü; Arapça kökenli bir kelimedir. Bununla beraber; pek çok anlama gelmektedir. Bunlardan bazılar; beceriksiz, beceriksizlik, güçsüz, işe yaramaz anlamlarına gelmektedir.
Sesli Sözlük - f. fakirce. acizce. çok küçük nisbette.
Sesli Sözlük - acizler, güçsüzler.
(Insolvency) Bir borçlunun alacaklılara ödeyecek nakit ve mal varlığının bulunmadığının bir icra takibinin sonuçsuz kalması ile anlaşılmasıdır. Aciz durumu aciz belgesi veya haciz zabıt tutanağı ile tespit edilebilir.
Aciz içinde olmak TDK sözlük anlamı şu şekildedir: gücü yetmemek, becerememek.
Aciz kelimesinin dört adet eş anlamlısı bulunmaktadır. Aciz kelimesi ile eş anlamlı kelimeler güçsüz, mutsuz, zavallı ve zayıf kelimeleridir. Cümlede aciz kelimesi yerine güçsüz, mutsuz, zavallı veya zayıf yazılırsa cümlenin anlamında herhangi bir değişiklik olmamaktadır.
Bedenî veya malî yetersizlik sebebiyle dinî, hukukî yükümlülükleri ve işlemleri yapamama veya eksik yapma hali. Kişinin malî veya bedenî bir yükümlülüğe yahut ifaya güç yetirebilmesi anlamında fıkıh terimi.
(Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2017/6450 E., 2019/10939 K.) “Sen aciz zavallı bir insansın şu haline bak” hakaret suçunu oluşturmaz.
Zeval, nihayete erme, helak olma ve tamamlanma anlamına gelirken, zavallı kelimesi de umutları tükenmiş, aciz ve kimsesiz demektir. Bu kelime ekonomik açıdan zor şartlar altında olup yaşam mücadelesi veren kişiler için de kullanılır.
