her şeyin kendisine ibâdet ettiği ve ibâdete lâyık tek varlık olan allah.
Arapça ibâdet masdarından türetilen ve “ibadet edilen yer, ibadethâne, ibadete mahsus bina” anlamına gelen ma'bed kelimesi, bir dine bağlı olanların belli zamanlarda toplu olarak veya tek başlarına ibadet etmeleri için yapılmış özel mekânı ifade etmektedir.
Kur'ân-ı Kerîm'de bir defa tekil (âbid), on bir defa da çoğul (âbidûn, âbidîn, âbidât) şeklinde geçen âbid kelimesi sözlükte “hizmet eden, itaat eden” anlamına gelmekte, Kur'an'da ise sadece “ibadet eden, tapınan” (bk. et-Tevbe 9/112; et-Tahrîm 66/5; el-Kâfirûn 109/2-4) mânasını ifade etmektedir.
Tapılmaya lâyık görülen yüce varlık. Kâinatı yaratan ve idare eden en yüce varlık.
Yukarıda ifade edilen tâğut, anlayışı ve davranışı bağlamında, itaat edilen, tapınılan, hak yoldan saptıran bir varlık olarak fiilleri[54] de bu kapsamda mütaala edilmiştir.
Kilise, Hristiyanlıkta ibadet etmek ve bazı diğer dini vazifeleri yerine getirmek için tahsis edilmiş halka açık bina, tapınak. Yunanca ekklesia (çağrılıp toplanmış olan) kelimesinden türemiştir.
İbadet; “itaat etmek, boyun eğmek, kulluk etmek, tevazu göstermek, ilah edinmek” anlamına gelir. Dinî bir terim olarak ise; “Fiil ve niyete bağlı olarak yapılmasında sevap olan ve Allah'a tazim ve yakınlık ifade eden şuurlu itaat” demektir. Allah'a ibadet; itaat etmenin ve saygı göstermenin zirvesidir.
Hadislerde de kalem hakkında çeşitli bilgiler verilmiştir. Resûl-i Ekrem kalem hakkında şunları söylemiştir: Allah'ın ilk yarattığı şey kalemdir.
B- Namazın Terim Anlamı
Allah'ı anmak (olan namaz) elbette en büyük ibadettir. Allah, yaptıklarınızı biliyor”; Cum'a 62/9.
Hz. Peygamber (s.a.v)'den sonra ortaya çıkan ve daha önce benzeri olmayan dini mahiyetteki iman ve amellere yapılan ilave veya değiştirmelere bidat denir. Hz. Peygamber'in bu konudaki ciddi ikazı ile mutlaka sakınılması gereken bir davranış olarak kabul edilmektedir.
Kur'an-ı Kerîm'de Allah'a yaklaşmak için çeşitli vesîleler aramak gerektiğine delâlet eden âyetler bulunur. Söz konusu vesîleler arasında dua etme, yakarışta bulunma, namaz kılma, oruç tutma, sabır ve tövbede bulunma gibi birçok iba- det türünü saymak mümkündür.
İslâm'ın temel şartlarını oluşturan namaz, oruç, zekât ve haccın yanı sıra kurban kesme, itikâf, dua, Kur'ân-ı Kerim okuma gibi davranışlar bu anlamıyla ibadetin belli başlı örnekleridir. Allah'ın emirlerine itaat edip yasaklarından kaçınmak da ibadettir.