“Gezimizin rehberi çok sıcak bir insandı.” cümlesinde rehberin vücut sıcaklığı belirtilmediği için, bu kelime gerçek anlamdan uzaklaşarak “sevgi dolu, içten” anlamını karşılayarak mecaz anlamda kullanılmıştır.
Gerçek anlam, bir kelimenin aklımıza ilk gelen anlamıdır. Kelimelerin, sözlükte yer alan ilk anlamları da gerçek anlamlarıdır. Bu yüzden gerçek anlama, sözlük anlamı da denir. Bir ilgi veya benzetme sonucu sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamlara mecaz anlam denir.
Sıcak, bir cismin sıcaklığını belirtmek için kullanılan sıfatlardan biridir. Şu anlamlara da gelebilir: Sıcak (albüm) Sıcak (film)
Enerjinin mikroskobik düzeydeki statik hâlidir. Bir maddenin ortalama hıza sahip herhangi bir molekülünün kinetik enerjisiyle doğru orantılı olan büyüklüğüne denir. Sıcaklık, genleşmeye bakılarak dolaylı yoldan ölçülebilir. Ölçümünde, termometre denilen cihaz kullanılmaktadır.
Örnek: Son perdede dekor değişti. Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamlara mecaz anlam denir. Mecaz anlamda abartı ve soyutlama söz konusudur. Örnek: Batık şirketin eski çalışanıymış.
Mecaz anlamlıdır diyoruz. Bizi çok sıcak karşıladı. Sıcak karşılamış. Karşılama ifadesi burada sıcak ifadesiyle birlikte kullanılmış.
Soğuk havada elleri ceplerinde bahçede dolaşıyorlardı. Sırtında bir ağrı hissedince çuvalı yere indirdi. Kelime bazen temel anlamına benzerlik yoluyla yeni anlamlar kazanabilir. Bu anlama yan anlam (yakıştırmaca) adı verilir.
Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek alanına özgü kavramları karşılığında kazandığı anlama terim anlam adı verilir.
Kelimelerin sözlük anlamına gerçek anlam denir. Eğer bir kelime gerçek anlamı dışında başka bir manada kullanılıyorsa mecaz olarak nitelendirilir. 5. sınıflar için gerçek, mecaz ve terim anlam konusunu örnek cümlelerle anlattık. Bir kelimenin belli başlı alanlarda kavram olarak kullanılmasına terim anlam denir.
Aslında fiziksel bir yanmadan değil, üzülmek, kahrolmak anlamında kullanılmıştır. “Otobüsü kaçırınca sinema biletlerimiz de yandı.”
