Ayasofya adındaki "Aya" sözcüğü "kutsal" anlamına gelir. "Sofya" sözcüğü ise Grekçede "bilgelik" anlamındaki sophos sözcüğünden gelir. Dolayısıyla "Aya Sofya" adı, Nasıralı İsa'ya atfen "Kutsal Bilgelik" ya da "İlahî Bilgelik" anlamına gelmekte olup Hristiyan ilahiyatında Tanrı'nın üç niteliğinden biri sayılır.
Birinci Ayasofya
Adı “Büyük Kilise” anlamına gelen ilk Ayasofya Kilisesi'nin adı Latincede Magna Ecclesia ve Grekçede Megálē Ekklēsíā (Μεγάλη Ἐκκλησία) idi. Birinci Ayasofya, geleneksel Latin mimarisi stilindeki bir sütunlu bazilika olup çatısı ahşaptı ve önünde bir atrium yer almaktaydı.
kutsal demektir. dolayisiyla hagia sophia = kutsal bilgelik. türkçede aya olarak karşılığı olan grekçe kelime.
İlk ismi Megale Ekklesia (Büyük Kilise)'dır. 5. yüzyıldan itibaren kutsal bilgelik anlamına gelen “Ayasofya” ismini almıştır. Doğu Roma İmparatorluğu boyunca Ayasofya hükümdarların taç giydiği, başkentin en büyük kilisesi olarak katedral görevi görmüştür.
Tarihi yarımadada, I. Justinianus'un isteğiyle 532-537 yılları arasında inşa edilmiştir. 1453 yılında İstanbul'un işgali ile Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye çevrilmiştir. Yapının ismini de Justinianus vermiştir.
II. Selim, III. Murad, III. Mehmed, I. Mustafa ve Sultan İbrahim'in türbesinin bulunduğu Ayasofya.
Bu sebepten hızlıca ahşaptan bir minare yapıldı. Daha sonra yine Fatih tarafından şehrin alınmasında çok kan döküldüğü ve kayıplar verildiği için kırmızı renk olarak tuğladan yaptırmıştır ve fethin nişanesi olmuştur. Bu şekilde Ayasofya Camii üne kavuşmuştur.
Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından 532-537 yılları arasında İstanbul'un tarihî yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup 1453 yılında İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından camiye dönüştürülmüştür.
1828 yılı civarında, Yunan bir baba ve Suriyeli Arap Hristiyanı bir anneden Philip Tedro ismi ile İzmir'de dünyaya gelmiştir. Sonradan İslam'a geçip ismini Ali yapmış, hacca gidip geldiği için çevresindekiler tarafından Hacı ön ismini almış ve Hacı Ali ismini almıştır.
Fethiye ismi fethetme anlamına gelmektedir. Aynı zamanda ele geçirme ya da bir bölgeye hükmetme olarak da bilinmektedir. Fethiye ismi fetihten gelmektedir.