Allah'ın insan ile iletişime geçmesi olarak tanımlanan vahiy konusu, Müslüman geleneğimizde asırlardır araştırılan, mahiyet ve içeriğine ilişkin zihinlerde sayısız soruya cevapların arandığı bir tartışma alanıdır. Bunun sebebi vahyin, diğer bir deyimle Kur'an'ın, İslâm inanç sisteminin ana kaynağı olmasıdır.
Genellikle insanın bilgiye ulaşmak için kullandığı duyuların ve zihnî fonksiyonların aracılığıyla bilinemeyen bir olgu olarak algılanan gayb kavramı, Kur'an'da fizik ötesi âlemin varlıklarını belirtmesi yanında fizik âleminin insan bilgisi dışında kalan uzantısını ifade etmek için de kullanılmıştır.
Çünkü ona göre vahiy insanları Allah'a itaate teşvik eden ve onların taate muvaffak olmalarını sağlayan aslî faktördür. Vahye muhatap olan ve onu insanlara tebliğ etmekle görevlendirilen peygamberler de anılan gerekçelerle rahmet olarak nitelendirilmiştir.
Allah'ın (c.c.) insanlara bildirdiği ilahi bilgiye vahiy denilmektedir. Allah'ın (c.c.) peygamberlerine indirdiği vahyin bütününe de ilahi kitap denilmektedir.
Gayb (Arapça: الغيب el-ġayb [“gayb” sözü “gaip” sözü ile karıştırılmamalıdır]) İslam inanışına göre görünmez anlaşılmaz yani akıl ve 5 duyu ile algılanamaz âlem. Gayb, görülenin zıddıdır ve Gayb görülenden üstündür.
Allah'ın dilediği emir, hüküm ve bilgileri peygamberine bildirmesi anlamında terim.
İslam bilgi teorisinin ana konularından biri de gayb meselesidir. Gayb, genel olarak akıl ve duyularla bilinemeyen veya o anda muttali olunamayan her şey ise de, daha çok gelecekle ilgili alan anlamında kullanılır.
Müslümanlar Allah'ın, Kur'an'ı bir öğüt olarak ve anlaşılması için indirdiğine inanır. Özet olarak vahiy, insanlığa tek ve gerçek inanç esasları, iyi, doğru ve güzel olanı öğretmek için gönderilmiştir. İslam dışı kaynaklarda kutsal kitapların kaynağı “esin” kavramıyla ifade edilir.
Muhammed, Allah'ın elçisi olması bakımından Resul, insanlara Allah'ın emir ve yasaklarını ulaştırıp bildirmesi bakımından da Nebi'dir. Risâlet ve nübüvvet kelimeleri ise masdar olup, peygamberlik anlamına gelmektedir. Nübüvvet/Peygamberlik önemli bir kurumdur.
Yeryüzüne vahyin gönderiliş amacı; insanları doğru yola itmek, Allah'ın tek ve ebedi varlığını ispatlamak, kötü davranışların ve yanlış eylemlerin ne olduğunu anlatmak, Yüce Allah'ın kullarına yardım etmek, iyilik yapmak gibi birden çok amaçla dünyaya gönderilmiştir.
