Ülkemizde kuruluş ve görevleriyle bütün olan idare, iki koldan örgütlenmiş bir idari sistem olarak karşımıza çıkmaktadır; “genel idare” ve “yerinden idare kuruluşları”. Merkezden yönetim ilkesine dayanarak “merkezî idare” ortaya çıkmıştır. Buna devlet idaresi veya genel idare de denilir.
Devlet, il özel idaresi, belediyeler ve köyler kamu idaresidir. Mal topluluğu niteliği taşıyan kamu tüzel kişileri ise hizmet kamu tüzel kişileridir. Bunlar kamu kurumları olarak adlandırılır. TRT ya da KİT kamu kurumlarına örnek olarak gösterilebilir.
Tüm bu söylenenler ışığında, devlet idaresi, il özel idaresi, belediye idaresi ve köy idaresi, yerel ve genel görevli tüzel kişiler olarak “kamu idareleri” kategorisini oluştururlar. İdare hukuku bakımından bir kamu tüzel kişisi olarak devlet, kamu idarelerinin en büyüğüdür.
Kamu idareleri kendi arasında “devlet” ve “mahallî idareler” olmak üzere ikiye ayrılır4.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nda belediye, belde sakinlerinin ma- halli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi olarak tanımlanmıştır.
İdari kamu hizmetleri, geçmişten beri kamu hukukuna uygun olarak idare tarafından yürütülen eğitim, sağlık, güvenlik, milli savunma, tapu ve kadastro, bayındırlık gibi hizmetlerdir (Altın, 2013: 106).
1.sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5'inci maddesinde en yüksek Devlet memuru olan İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. Bakanlar kendi bakanlıklarının en yüksek hiyerarşik amiridir. Anayasamıza göre bakanlar Cumhurbaşkanına karşı sorumludur (m.106/4).
Kamu görevlileri, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde yönetime kamu hukuku ilişkisi ile bağlı olarak çalışan, kendilerine kadro tahsis edilen, bütçe- den ödeme yapılan ve haklarında yasalarda belirlenen özel kurallar uygulanan memurlar ile diğer kamu görevlileridir.
Kamu kurumları, faaliyet konuları açısından; 1) İdari kamu kurumları, 2) Sosyal kamu kurumları, 3) Bilimsel, teknik ve kültürel kamu kurumları, 4) İktisadi kamu kurumları (KİT'ler) ve 5) Düzenleyici ve denetleyici kamu kurumları şeklinde türlere ayrılmaktadır.
Cumhurbaşkanı, devletin başıdır. Yürütme yetkisi, cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde, cumhurbaşkanı partili veya partisiz olabilir. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminde bakanlar da cumhurbaşkanı tarafından meclis dışından atanabilmektedir.
