646 hesap, aynı zamanda kambiyo karları hesabı olarak da bilinir. 646 hesap nasıl çalışır sorusunun cevabı olarak ise; bu hesap içerisinde yabancı paralı işlemlerle ilgili ortaya çıkan kur farkı etkili olur. Ortaya çıkan bu kur farkı, yabancı para satışlarındaki karlar ve gelirler bu hesap içerisinde izlenir.
Kambiyo vergisi, döviz işlemleri üzerinden elde edilen kârdan alınan bir vergi türüdür. Genellikle döviz alım-satım işlemleri, döviz üzerinden yapılan transferler ve diğer bazı döviz işlemleri bu vergiye tabi tutulur.
Kambiyo kârları hesabı adıyla da bilinen 646 kodlu alan, para birimlerinin değiştirilmesi sonucu ortaya çıkan kur farkının, ayrıntılı şekilde işlenmesi ile çalışır. Özetle; 646 hesap alacak mı çalışır sorusu, kambiyo hesabına borç ve alacak da yer alır olarak yanıtlanabilir.
646 Hesap İşleyişi
Kambiyo karları hesabının işleyişi ise kambiyo karlarının meydana geldiği durumlarda hesabın alacağına kaydedilerek yapılır. Dönem sonunda bu hesap 690 dönem kar veya zararı hesabına aktarılarak kapatılıyor.
646 KAMBİYO KARLARI HESABI
Dönem sonlarında bu hesaplar 690 Dönem Kar veya Zararı hesabına aktarılır. Yabancı paranın satımı, bozdurulması gibi işlemler sırasında bu paranın size geldiği tarihe göre olan olumlu farkı kambiyo karları hesabına kaydedilir.
Millî para ve yabancı paraların dolaşımına ilişkin olarak kambiyo; para yerine geçen ve ödeme aracı olarak kullanılabilen her türlü bono, çek, poliçe ve diğer menkul kıymetler anlamında kambiyo olarak tanımlanabilir.
Kambiyo vergisi ne kadar hesaplama işlemi ise elde edilen kazanç üzerinden yapılır. Vergi oranı, %1 olarak belirlenmiştir. Örnek üzerinden ilerleyecek olursak 500 TL'lik kazancın %1'i vergi olarak alınacaktır. Bu durumda “Kambiyo Vergisi = Kazanç x Vergi Oranı = 500 TL x 0.01 = 5 TL” sonucuna varılabilir.
İşletmenin esas faaliyeti dışında iştiraklerden ve bağlı ortaklıklardan elde edilen temettü geliri ile dönem faizi ve gecikme faizleri, kambiyo karları, kira gelirleri, menkul kıymet satış karları gibi diğer faaliyetlerden gelir ve karlardan oluşur.
Bu hesaplara; efektif kasa hesabı, yurt dışı alıcı ve satıcı hesapları, döviz cinsinden işlem gören banka mevduat hesapları, döviz cinsinden borç ve alacakların takip edildiği hesaplar ve dövizli kredi hesapları örnek verilebilir.
648- ENFLASYON DÜZELTMESİ KARLARI
Bu hesap mali tabloların enflasyon düzeltmesinden ortaya çıkan net olumlu farkların “698- Enflasyon Düzeltme Hesabından” ve yıllara yaygın inşaat işinde “358- Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabından” aktarılarak izlendiği hesaptır.
