Hac, dünya Müslümanlarının kaynaşmasını, birbirlerini ve değişik kültürleri tanımalarını sağlar. İslâmî bilinçlenmeye, imanın aksiyona geçirilmesine, manevî kirlerden arınmaya, gönlü bütün safiyeti ile Yaratan'a açmaya vesile olur. “Hacılar ve umre yapanlar Allah'ın (evinini) ziyaretçileridir.
a)Hanefîler'e göre, haccın üç farzı vardır: 1)İhrama girmek,2)Ara- fat'ta vakfe, 3)Ziyaret tavafı. Bunlardan son ikisi, aynı zamanda haccın rükünleridir. Hac bu farzların sıraya uyularak yerine getirilmesiyle eda edilmiş olur. Bu farzlardan ihram şart, diğer ikisi ise rükündür.
Haccın farz olduğu Hac (22/26-29), Ali İmran (3/96-97), Bakara suresi (2/158, 196, 197) ayetlerinde ve benzeri başka ayetlerde geçmektedir. Hac ibadeti Allah'ın kulları üzerine belirli bir maddi duruma bağlı olarak farz kıldığı bir ibadettir.
Hac (Arapça: حَجّ), Müslümanlar için kutsal olan Mekke çevresinde Kâbe ve diğer kutsal yerlerin ziyaret edilmesi ve ilgili dinî gerekliliklerin yerine getirildiği ibadettir.
Hanefîlere göre haccın üç farzı vardır. Bunlar, ihrama girmek, Zilhicce'nin 9. günü Arafat vakfesinde bulunmak ve ziyaret tavafı yapmaktır. Hanefîler ihramı şart, diğerlerini aslî unsur (rukün) kabul etmişlerdir.
Zira Hz. Peygamber (s.a.s.), haccetmeyi adayıp da haccedemeden ölen kadının yerine haccetmek isteyen kızına izin vermiştir (Buhârî, Cezâü's-sayd, 22 [1852]). Böyle bir vasiyette bulunmamışsa, varislerinden herhangi birisi kendi malından onun adına hac yapabilir.
İbrahim'den Kâbe'yi temiz tutmasını ve insanları hac yapmak üzere buraya çağırmasını istemiştir. 1 Allah'tan almış olduğu emirler doğrultusunda haccın yapılış şeklini belirleyen2 Hz. İbrahim, hac yapmak için insanları Mekke'ye çağıran ilk peygamber olmuştur.
Bir sa'y için dört defa Safa'dan Merve'ye, üç defa da Merve'den Safa'ya gitmek gerekir. Hanefî mezhebine göre sa'yin ilk dört şavtını yapmak farz, yediye tamamlamak ise vaciptir. Son üç şavtı terk eden kişinin, kalan şavtları tamamlaması gerekir. Tamamlanmayan her şavt için “bir fitre miktarı sadaka” verilmesi gerekir.
"(Bakara 2/125) ayette geçen Makam-ı İbrahim Sefa ve merve, Arafat, Müzdelife'de bulunan üç şeytan taşlama yeri, harem ve çevresidir. Peygamberimizin "Kim hac yapar hac esnasında eşiyle ilişkiye girmez, fasıklık da yapmazsa anasından doğmuş gibi geriye döner" sözü Bakara 203. ayetin yansımasıdır.
“Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin; engellenirseniz kolayınıza gelen bir kurban gönderin. Kurban, mahalline ulaşıncaya kadar başlarınızı tıraş etmeyin. Fakat içinizden biri hasta ise veya başından bir rahatsızlığı varsa (tıraşını olup) oruç veya sadaka yahut kurban olarak bir fidye ödesin.
