Eğitim hakkı, bireylerin öğrenme, öğretme, eğitim alma, kendini geliştirme gibi yetkilere hukuksal olarak sahip olması ve bu yetkilerden istediği gibi yararlanmasına denir. Bireyin dili, dini, mezhebi, ırkı, cinsiyeti, etnik kökeni ve siyasi görüşü ne olursa olsun temel eğitimden yararlanması engellenemez.
Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. Devlet, eğitim ve öğretim alanında yükleneceği görevlerin yerine getirilmesinde, ana ve babanın bu eğitim ve öğretimin kendi dini ve felsefi inançlarına göre yapılmasını sağlama haklarına saygı gösterir.
Her çocuğun kendisine yaşam becerileri kazandırmaya, insan haklarından tam anlamı ile yararlanmasını sağlayacak şekilde kapasitesini güçlendirmeye ve uygun insan hakları değerleri ile desteklenmiş bir şekilde sahip olduğu kültürü geliştirmeye yönelik bir eğitim almaya hakkı vardır.
Milli Eğitim Temel Yasası'na göre, temel eğitim görmek her Türk vatandaşının hakkıdır. Eğitim kurumları, dil, ırk, cinsiyet ve din ayrımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz (m.4). Eğitimde herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanır.
222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nda Eğitim Hakkı
İEK'na göre ilköğretim, ilköğretim kurumlarında verilir, ilköğrenim çağında olan kız ve erkek çocuklar için zorunlu ve devlet okullarında parasızdır (m.2).
Eğitim hakkı para ile satın alınamayan kişinin tam anlamıyla toplumda bir birey olmasını sağlayan, onun topluma yararlı bir birey olmasını sağlayacak haklardandır. Kimse bu hakkından alıkoyulamaz. Özellikle aileler tarafından çalıştırılan küçük çocuklar eğitim haklarından yararlandırılmamaktadır.
MADDE 42- Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
1973 yılında kabul edilen 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda 14 temel ilke bulunmaktadır. Bu ilkelerden genellik ve eşitlik, fırsat ve imkân eşitliği, süreklilik, karma eğitim ve her yerde eğitim ilkesi yanında eğitim hakkı ilkesi de bulunmaktadır.
Bütün çocukların ücretsiz eğitim hakları vardır. Bu hak sizin anadilinizi ve inançlarınızı öğrenme ve buna göre eğitim alma hakkını da içerir. Bu haklar sizleri ayrımcılıktan, dayak, hakaret, cinsel istismar ve sömürü, zorla çalıştırma gibi kötü muamelelerden korur.
Eğitim hakkı her bireyin temelden sahip olduğu haklardan biridir.
