Bir tümörün köken aldığı hücrenin yaptığı yapıları taklit etme ve ona benzeme yeteneğine diferansiyasyon (farklılaşma) denir. Tümörler orijin aldıkları dokulara ne kadar benzerse o kadar iyi diferansiyedir. Farklılaşmanın hiç olmamasına anaplazi denir.
Diferansiasyon Derecesi (Farklılaşma Derecesi)
Tümörün köken aldığı hücreye, dokuya benzerlik derecesidir. Genel olarak iyi huylu tümörler köken aldıkları dokuya benzerlik gösterirler ve iyi differansiye tümörlerdir. Kötü huylu tümörlerde ise diferansiasyon değişkendir.
Kanser dokusuda yer alan hücreler kontrolsüz çoğalma nedeniyle köken aldıkları hücrelere göre zamanla farklılaşmaya başlarlar. Buna diferansiyasyon denir. Nadir istisnaları dışında diferansiyasyon ne kadar fazla ise kanser o kadar kötü diferansiyedir ve seyri de o denli kötü olmaktadır.
Hücreler, normal dokudakilere benziyorsa, buna iyi diferansiye hücre denir ve tümörün yavaş büyüyüp yayılma ihtimalini işaret eder. Az diferansiye veya diferansiye olmamış (farklılaşmamış) hücreler çok anormaldir.
Neoplazi terimi, tüm anormal hücre büyümelerini genel olarak ifade ederken "kanser" terimi yalnızca malign (kötü huylu) olan neoplazmalar için kullanılır.
Bu inceleme sonucu kanser ile ilgili hiçbir bulgunun görülmediği anlamını taşır. Eğer memede patoloji incelemesi sonucu kanser ile ilgili bir bulgu var ise bu malignite var demektir. Kanserin tıbbi adı karsinomadır ve patoloji raporunda karsinoma şeklinde bildirilir.
Düşük dereceli tümörler, iyi diferansiye, yani kaynaklandıkları dokuya daha çok benzerken, yüksek dereceli tümörler az diferansiyedir ve kaynaklandıkları dokuya benzerlikleri bazen yok denecek kadar az olabilir. Kanserin evresi ise vücuttaki yaygınlığını tanımlayan bir terimdir.
Buna göre bir tümörde bulunan kanser hücreleri iyi farklılaşmış (iyi diferansiye) ya da az farklılaşmış (indiferansiye) olabilir.
Patoloji başta kanser olmak üzere pek çok hastalığın tanısında önemlidir. Özel tanı yöntemleri ile sıklıkla kanser tanısının konması, evresinin saptamasını, gereğinde tedavi seçeneklerinin belirlenmesini sağlar.
Bir tümör, vücutta oluşan bir kitle veya anormal hücre grubudur. Bir tümörün varlığı her durumda kanser anlamına gelmez. Birçok tümör iyi huyludur (kanserli değildir). Tümörler vücudun her yerinde oluşabilir.
