Statik Balanssızlık: Lastikte ağır ya da hafif bir nokta olduğunda meydana gelir. Bu durumda lastik düz bir şekilde dönmez, lastik ve tekerlek yukarı aşağı devinime uğrar. Dinamik Balanssızlık: Lastik/jant bileşimi yanal merkez çizgisinin bir ya da her iki yanına eşit olmayan ağırlık bindiğinde meydana gelir.
Lastik balansının amacı, lastiğin ağırlığını tüm çevresine eşit olarak dağıtmaktır. Dengesiz lastikler, sürüş sırasında rahatsız edici titreşimlere neden olabilir ve süspansiyon, direksiyon bileşenleri, dönen parçalar ve lastiklerin erken aşınmasına neden olabilir.
Balanssızlık “denge”, “ağırlık” terimleri ile doğrudan ilgilidir. Endüstriyel balansı bir rotorda dönme eksenindeki rotorun kütle dağılımı olarak tanımlayabiliriz. Rotorun dönme eksenindeki kütlesel olarak dengesizliği bu rotorun balanssızlığı olarak adlandırılır.
Balans ayarı sırasında lastiğin her iki tarafının ağırlığı eşitlenir ve lastikler sürüş sırasında dengede kalır. Bu sayede titreşimlerin önüne geçilmiş olur, lastiğin düzensiz aşınması önlenir, iyi bir yol tutuşu ve sürüş konforu sağlanır.
Tabii ki ön tekerlere yaptırıldığı gibi arka tekerlere de balans ayarının yaptırılması gerekir, aksi takdirde, balansı yapılmamış lastikler gürültüye, titremeye ve hatta aracınızın bazı mekanik parçalarının zarar görmesine neden olabilir. Sonuç itibariyle, her zaman tekerlerinizin balans ayarını yaptırmalısınız.
Rot balans ayarı yapılmazsa aracın ağırlık merkezinde kaymalar olur ve ayrıca, lastik taban yüzeyi yerle tam temas edemez. Bu durumlar da yol tutuşunun azalmasına ve özellikle keskin virajlarda, ani manevralarda vb. durumlarda aracın devrilmesine neden olabilir. Seyir halinde tekerlekler patlayabilir.
Balanssız lastikler aracın belli hızlarda titremesine neden olur. Bu erken ve düzensiz sırt aşınmasına ve aracın süspansiyonunda gereksiz aşınmaya neden olabilir. Lastiklerinizin janta ilk takıldığında ya da tamirden sonra tekrar takıldığında balanslı olduğundan emin olun.
Binek araçlar için teker sökme, takma, balans ve rot ayarı işlemleri ortalama 200 ile 500 TL dolaylarında seyir etmektedir. SUV, 4x4 gibi araçlarda yapılacak rot balans ayarları için ise yaklaşık olarak 500 ile 800 TL dolaylarındadır.
Lastiklerinizin balans ayarının doğru olmaması. Peki bunun anlamı nedir? İdeal olarak, tekerleği oluşturan lastiğin ve jantın ağırlığı akslara eşit olarak dağıtılmalıdır. Eğer bu sağlanmıyorsa ve ağırlık dağılımı eşit değilse, "balanssızlık" olarak bilinen durum söz konusudur.
Lastik basıncı eksik veya fazla ise lastiğin taban yüzeyini yerle tam temas edemez. Otomobilin ağırlığı ve bir de bozuk yol arasında kalan jantlar düzensiz hava basıncının da etkisi ile balans ayarında bozulmalara yol açar.
