Ağız ya da alt lehçe; aynı standart dilin birleştirdiği lehçe içinde birbirine benzeyen konuşma biçimlerinin ve bireydillerinin toplamı. Örneğin: Kütahya, Rize, Erzurum, Urfa, Nevşehir ağzı; İstanbul ağzı ölçünlü Türkçeye temel olan ağızdır.
Şiveler, bir dilin belli bir tarihte ayrılmış kollarıdır, genellikle ağız ile karıştırılır ama ağız, dilin aynı ülke içindeki varyasyonlarıdır. Şive ise farklı ülkeler gibi birbirinden daha izole yerlerde oluşan ve evrilen konuşma biçimidir.
Ağız: “Bir dilin veya lehçenin yazı diline oranla ve çoğunlukla ses, bazen de şekil, anlam ve söz varlığı bakımından birbirinden az çok ayrılan konuşma biçimleri” olarak tanımlanır (Korkmaz 2010: 12). Türkiye Türkçesi İstanbul ağzına dayalı bir yazı diline sahiptir.
Bilinen bir zaman diliminde ana dilden farklı kollara ayrılmış olan fazlaca şekil ve ses farkı olmayan kollara şive ismi verilir. Kazakça, Azerice, Özbekçe vb. Türkçede kullanılan şivelerdir. Türkiye sınırları içinde en çok konuşulan Türkçe ise, "Türkiye Türkçesi" de buna örnek verilebilir.
Üçüncü kişili anlatım yöntemi oluşturulurken, yazarlar; daha çok duyduklarını ya da uydurduklarını yazarken üçüncü kişili anlatımı kullanırlar. Bu anlatım genellikle masallarda, fıkralarda, romanlarda, hikayelerde... vb. kullanılır.Üçüncü kişili anlatım, genellikle duyulan geçmiş zaman eki kullanılır.
Ağızlar, fonolojik, morfolojik, sentax, söz varlığı açısından çeşitli farklarla standart dilden ayrılan konuşma biçimleridir. Standart dil ile yazılan eserlerde çeşitli sebeplerle ağızlara yer verildiği görülmektedir. Metinlerde ağız kullanımı, Toplumcu-Gerçekçi yazarlar tarafından tercih edilmiştir.
Türkçe'nin genel kabul görmüş ve yazı dili olmuş ağzı, İstanbul ağzıdır.
Hasan Uzunhasanoğlu: Lazca bir dialekt (ağız, şive) değil, bir dildir. Güney Kafkas dil ailesinin içindedir, Megrelce, Svanca ve Gürcüceyle (Kartveluri) birlikte.
Türkçenin en sevilen ağızlarından biri olan Trakya ağzıyla serimize devam ediyoruz. Halk arasında şive olarak bilinen konuşma tarzının sözlükteki karşılığı ağızdır. Trakya bölgesi, yoğun göç alan bölgelerden biri olduğu için farklı kültürlerle içiçe olan bir bölgedir.
şive: konuşma tarzıdır. şive aksan olarak da adlandırılabilir. bir dilin bölgesel söyleniş tarzıdır.
