Epifiz bezi, beynin uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin hormonunun üretimi ve salgılanmasını sağlayan çam kozalağı şeklinde bir endokrin bezidir. Epifiz serebri olarak da adlandırılan epifiz bezi, beynin korpus kallosumun arka kısmının altında yer alan küçük bir bezdir.
Melatonin, uyku düzenlemesi, biyolojik saat ve mevsimsel ritimlerin kontrolü gibi birçok biyolojik süreçte rol oynar. Epifiz bezi, gece boyunca karanlıkta aktive olarak melatonin üretimini artırır ve bu hormon, uykuya geçiş sürecini destekleyerek günlük uyku-uyanıklık döngüsünü düzenler.
Epifiz, omurgalıların beyninde yer alan mercimek tanesi büyüklüğünde bir bezdir.
Birçok kaynakta üçüncü göz çakrası olarak da bilinen epifiz bezini açmak için meditasyon ve görselleştirme yapmak, farkındalığı geliştirmek, sağlıklı bir yaşam tarzı belirlemek ve yaratıcı faaliyetlere katılmak faydalı olabilir. Üçüncü gözün açılmasının bazı işlevlere hizmet ettiği de söylenir.
Epifiz bezi; ışıkla olan ilişkisinden, şeklinden, histolojisinden ve mistik özelliklerinen dolayı 'Üçüncü göz' olarak adlandırılmaktadır. Epifiz bezi karanlığa duyarlıdır ve hormon salgılaması ışık ile inhibe olmaktadır.
Aklın ışığı ismi ile tanımlanan epifiz bezini temizlemek için nefes çalışmaları şarttır . Ayrıca bilinç anatomisinde ismi kumbahka ( nefes tutma ) ve bandha ( kilit ) iki temel uygulamanın nefes çalışmaları içinde yapılması epifiz bezindeki kireçleri temizler ve bu bezdeki kristalleri aktive eder.
Büyümenin sonunda (yaklaşık 20 yaş) büyüme plağı tamamen kaybolur ve diyafiz ve epifiz birlikte kemikleşir. Kemik kırıkları, ameliyatlar ve büyüme plağı bölgesindeki diğer mekanik travmalar ve radyasyon da büyümenin durmasına ve kemiğin büyümesinin durmasına neden olabilir.
Epifiz bezi, beynin uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin hormonunun üretimi ve salgılanmasını sağlayan çam kozalağı şeklinde bir endokrin bezidir. Epifiz serebri olarak da adlandırılan epifiz bezi, beynin korpus kallosumun arka kısmının altında yer alan küçük bir bezdir.
Epifiz plakları yani diğer adı ile büyüme kıkırdakları, uzun kemiklerin uçlarına daha yakın bir bölgede yer alırlar. Aynı zamanda kemiklerin uzamasını da sağlarlar. Çocuklardaki büyüme kıkırdakları ise, ortalama olarak kızlarda yaklaşık 14-18, erkeklerde ise, 16-20 yaşında kapanır.
Ayrıca içinde florür içeren ürünlerin (diş macunu vb.) ve gece zifiri karalıkta uyumamanın epifiz bezini körelten en büyük sebeplerden olduğu da söylenenler arasında.
