(mecaz) gelişmemek, yeniliklere açık olmamak.
Donuğun Eş Anlamlısı Olan Sözcükler
- Dünyadaki varlıklar canlı ve cansız olarak ikiye ayrılır. Temel özelliği uzayda yer kaplamak olan cisimlere madde ve camit denir. Camit kelimesi, cansız ve donuk manasında da kullanılır. Soluk kelimesinin ilk anlamı renksiz ikinci anlamı donuktur.
Türkçede anlamdaş sözcüklerden biri genellikle yabancı kökenlidir. kıymet-değer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, vasıta-araç, cihaz-aygıt, görev-vazife, düşünce-fikir.
Yakın anlam, bir kelimenin anlamının, başka bir kelimeyle benzer veya ilişkili olması durumunda kullanılan bir terimdir. Bu terimler, aynı veya benzer bir anlamı ifade etmek için kullanılır.
Yakın Anlamlı Cümleler Eş anlamlı cümlelerde, biri diğerinin yerini tutabilecek iki cümle söz konusu idi. Yakın anlamlı cümlelerde ise aynı özü, aynı ruhu taşıyan iki cümle vardır. Örnek(ler) » Hayatını insanların mutluluğuna adamıştı. » İnsanları mutlu etmek için ömür boyu çalışmaktan zevk aldı.
GTS, Ötüken Sözlük ve Kubbealtı Lügatinin tanımlarında her üç söz- cüğün birbirlerinin içlem özelliklerini tanımlamak için döngüsel kul- lanıldığını görüyoruz: küsmek darılmak ve gücenmek; gücenip görüş- mez olmak; darılmak gücenmek ve küsmek; gücenip görüşmez olmak; gücenmek darılmak olarak karşımıza çıkıyor.
Aynı şekilde cansız ve durgun kelimeleri de donuk kelimesinin eş anlamı olarak kabul edilir.
Bundan dolayı her iki şekilde de varsa eş anlamı olan kelimeleri incelemek gerekir. Gerçek anlamında kullanılan soğuk kelimesinin eş anlamı olan kelimeler arasında serin ve ayaz kelimeleri ilk sıralarda gelir.
Donuk Kelimesinin zıt anlamlısı olan sözcük Parlak olarak geçmektedir. Donuk kelimesi TDK'de canlılığı Olmayan fersiz olarak karşımıza çıkar. Anlam bakımından ise bu açıklamaya ters gelen sözcük olarak parlak kelimesi denk gelmektedir.
Eş anlamlı kelimeler birbirlerinin yerine kullanabilmekte olup dilimizde pek çok eş anlamlısı olan kelime yer almaktadır. Eş anlamlı olan sözcüklere örnek olarak; baş-kafa, adet-sayı, kıymet-değer, beyaz-ak gibi kelimeler kullanılabilmektedir.
