Herhangi bir alanda ileri sürülen bir görüşün yanlışlığını kanıtlamak, o tezi çürütmek veya değiştirmek amacıyla yazılan yazılarda kullanılan bir anlatım biçimidir. Tartışmacı anlatımın genel özelliklerinden bazıları şunlardır: Daha çok eleştiri, ale, deneme... gibi düşünce yazılarında kullanılır.
Karşı tarafın düşünceleri derin bir şekilde incelenir ve bunun sonunda yazar kendi düşüncesini ortaya koyar. Bu noktada düşünce ve savlar kısa ve yalın bir şekilde dinleyici ile paylaşılır. - Tartışmacı anlatımda gereksiz ifadeler ve gösterişli cümleler bulunmaz.
Belli bir konunun lehinde ve aleyhinde konuşmak üzere iki grup oluşturulur. Bu iki grup belli bir sürede kendi görüşlerinin haklılığını göstermek ve karşı tarafın fikirlerini çürütmek için karşılıklı konuşurlar. Bir fikri savunma, söz ustalığı, çabuk cevap hazırlama gibi özellikleri geliştirir.
Açıklama ve tartışma paragrafın düşünce kısmında bulunur. Bu yüzden düşünce kısmında betimleme ya da öyküleme anlatım biçimi aramaya gerek yoktur.
Tartışmacı metin, düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak yazarın bir konu hakkında verileriyle beraber öne sürdüğü iddiasını destekleyip karşı iddia ve iddiaları çürütmeye çalıştığı ve bunlarla konuyu sonuca bağladığı metin türüdür.
Tartışmacı anlatım
Herhangi bir alanda ileri sürülen bir görüşün yanlışlığını kanıtlamak, o tezi çürütmek veya değiştirmek amacıyla yazılan yazılarda kullanılan bir anlatım biçimidir. Tartışmacı anlatımın genel özelliklerinden bazıları şunlardır: Daha çok eleştiri, ale, deneme... gibi düşünce yazılarında kullanılır.
Bu bölüm, yazarın makalede araştırmanın tamamına ilişkin bir görüş sunduğu yerdir. Burada bulgular yorumlanır, araştırma soruları ya da hipotezler değerlendirilir, beklenmeyen bulgular tartışılır ve bulgular literatürdeki bilgilerle ilişkilendirilir.
Örneğin deneme, fıkra, makale, söyleşi ve eleştirilerde, roman ve öykülerde; konuşma ve konferanslarda kısaca görüş ayrılığını gidermek için yapılacak her türlü anlatımda yer alır. Tartışmacı anlatım biçimini uygularken, düşünceyi geliştirme yollarından tanık gösterme, kanıtlama, örneklendirme... kullanılabilir.
Tartışma yöntemi ile uygulama, analiz ve sentez gibi üst düzey kazanımlara ulaşmak da amaçlanır. Tartışılacak konu ve tartışma şekli öğretmen ve öğrenciler tarafından birlikte belirlenmelidir. Tartışma konusu ile ilgili olarak öğretmenlerin ve öğrencilerin önceden hazırlık yapmaları gereklidir.
Bir düşüncenin somut hâle getirilerek daha anlaşılır kılınması için anlatılan konuyla ilgili örnekler verilmesine örneklendirme denir. Düşüncenin anlaşılır ve akılda kalıcı olması amaçlanır. Bazen önce bir örnek verilerek veya fıkra anlatılarak konuya giriş yapılır. Bunlardan hareketle de bir yargıya varılır.
