Super, benlik ve meslek seçimi arasında bir bağ olduğunu düşünmüştür. Dolayısı ile bu kurama göre kişilerin meslek seçimi konusunda bir sentezleme yaşanmaktadır. Yetenekler, ilgi ve benlik tasarıları birer belirleyici olmaktadır. Bu şekilde benlik kuramı ortaya çıkmıştır.
Billurlaşma: Bireyler ne istediklerini, ne gibi becerilere sahip olmaları gerektiğini belirginleştirir.
5. Roe (İhtiyaçlar) Kuramı
Soruda bireyin çocukluğundaki bir olaydan anne baba tutumunda bahsediyorsa cevap Roe ' dir. Roe meslekler psikolojik ihtiyaçlarımızı karşılayanı seçtiğini savunur. Çocukluk döneminde doyurulmayan ihtiyaçlara göre meslek seçeriz.
Holland, altı kişilik tipini ve insanların oluşturdukları çevreleri; Gerçekçi (Realistik), Araştırmacı, Yaratıcı, Sosyal, Girişimci ve Düzenli olarak gruplandırmıştır. Holland'a göre birbirine benzeyen insanlar, bir çevre oluştururlar ve her bir çevre belli bir kişilik tipinin baskın olduğu ortamlardır.
İlk kez meslek seçimine bir süreç olarak yaklaşan bu kurama göre, meslek seçimi bireyin gelişimi sırasında belli dönemlerden geçerek oluşan bir süreçtir. Bu süreç "fantezi" "geçici Ve "gerçekçi" olarak nitelenen dönemleri kapsar. Bu dönemlerden geçerek oluşan meslek seçimi "geri dönülmez bir karardır (Ginzberg 1970).
Carl Rogers tarafından ortaya atılan bu benlik algısı kuramı, yani fenomenolojik benlik kuramı, herkesin kendine özgü gerçekleri olduğu ve herkesin kendisinin merkez olduğu bir evrende yaşadığını savunur. Kişinin gerçek çevresi algıladığı çevredir, yani gerçeği algılar oluşturur.
Parsons'un Genel eylem sistemi dört sistemden oluşmaktadır; kültürel, toplumsal, biyolojik sistemler ve kişilik sistemi. Kişilik sistemi kişinin kendisiyle, kültürel sistem toplumsal değerlerle, biyolojik sistem ise fiziksel çevreyle alakalı görünmektedir.
Bunlar sırasıyla; Minnesota İşe Uyum Kuramı, Holland'ın Tipler Kuramı, Myers-Briggs Tip Kuramı, Gottfredson'ın Daraltım, Uzlaşım ve Özyaratım Kuramı, Super'ın Yaşam Dönemleri Kuramı, Krumboltz'un Sosyal Öğrenme ve Planlı Rastlantı Kuramı ve Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı'dır.
1-PARSONS MODELİ VEYA ÖZELLİK FAKTÖR KURAMI (1909)
Bireyin incelenmesi, güçlü ve zayıf yanlarının belirlenmesi, yetenek, ilgi ve kişiliğinin belirlenmesi aşamasıdır. Mesleğin özelliklerinin incelenmesi; gereken yetenek ve nitelikler belirlenir.
Gottfredson'un Daraltma Uzlaşma Kuramı, bireylerin meslek seçim sürecinde karşılaştıkları çeşitli kısıtlamalar ve bunlarla nasıl uzlaştıklarını inceleyen bir kuramdır.
