Sağlıklı kişilerde kanda lipaz normal değeri 10-140 U/L aralığında olmaktadır. Lipaz (LPS) testi sonucunda normal lipaz aralığı üzerinden inceleme yapılır. Lipaz değerlerinde bir artış varsa pankreatit yani pankreas iltihabının belirtisi olabilir.
Lipaz seviyelerinin yüksek olması, genellikle akut pankreatit gibi pankreas iltihabını işaret eder. Bunun dışında pankreas kanseri, böbrek yetmezliği, safra kesesi hastalıkları gibi durumlar da lipaz düzeylerinin yükselmesine neden olabilir.
Normal olarak, sağlıklı bir kişide lipaz düzeyleri düşük olur. Ancak, bazı durumlarda lipaz düşüklüğü de ortaya çıkabilir. Örneğin, aşırı kilo veya obezite, kronik alkol kullanımı veya bazı ilaçların kullanımı gibi nedenlerle lipaz düşüklüğü görülebilir.
Lipaz eksikliği olan kişilerde, yağlı dışkı, karın ağrısı ve kilo kaybı gibi belirtiler görülebilir. Bu durumun tedavisi, lipaz enzimi takviyesi ile mümkündür.
Kandaki amilaz düzeyinin 86 U/L şeklinde belirtilen üst sınırın üzerinde olması durumunda pankreas hastalıkları ve özellikle de pankreatitler başta olmak üzere çeşitli hastalık olasılıkları gündeme gelir.
Lipaz, yağları küçük yağ asitlerine ve gliserol gibi moleküllere dönüştürerek emilimi kolaylaştırır. Bu da vücuda enerji sağlanmasını ve yağda çözünen vitaminlerin emilmesini sağlar. Kanda lipaz değerinin yüksek olması vücutta bakteriyel bir enfeksiyon olduğunun göstergesidir.
CA 19-9, hem kanser hücreleri hem de normal hücreler tarafından kan dolaşımına salınan bir karbonhidrat antijeni ve aynı zamanda tümör belirtecidir. Kanda çok fazla CA 19-9 antijeni olması pankreas kanseri veya diğer kanser türleri gibi sağlık sorunlarının bir göstergesi olabilir.
Pankreas hastalıkları ve birtakım farklı hastalıklarının teşhisinde veya pankreasın işlevinin değerlendirilmesinde kullanılan lipaz testi, enzimin birim hacimdeki kanda yer alan miktarının araştırılması şeklinde yapılır. Sağlıklı bireylerde serum lipaz seviyesi 10-140 U/L aralığında olmalıdır.
Çoğu lipaz bir lipit substratın gliserol omurgasının belli konumlarında etkir. İnsanlarda sindirim sisteminde yağları sindirmekten sorumlu esas enzim olan pankreatik lipaz örneğinde, enzim, yağlarda bulunan trigliseritleri monogliseritlere ve yağ asitlerine dönüştürür.
Bitkisel lipaz kaynakları arasında ayçiçeği, mısır, soya, badem, Hindistan cevizi, yulaf, çörek otu gibi pek çok kaynak bulunmaktadır.
