Gerekçe, hükmün dayanaklarının, akla, hukuka ve dosya muhtevasına uygun açıklamasıdır. Bu nedenle, gerekçe bölümünde hükme esas alınan veya reddedilen bilgi ve belgelerin belirtilmesi ve bunun dayanaklarının gösterilmesi, bu dayanakların da geçerli, yeterli ve kanuni olması gerekmektedir.
Gerekçelendirme, genel anlamıyla doğru inancı bilgiye dönüştüren unsur olarak kabul edilir. Bu düşünce, bir inancın dünyayla nasıl ilişkilendirildiğini araştırır. Başka bir ifade ile, bir inanca sahip olunduğunda bu inancın olguyla paralel olduğunu araştırmaya gerekçelendirme denir.
Eski Türkçe gerek sözcüğünden Yeni Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir. Daha fazla bilgi için gerek maddesine bakınız.
Bir cümle içerisinde yapılan işin neden yapıldığı geçiyorsa bu cümle yargı gerekçesi cümlesi olarak isimlendirilmektedir. Yargı gerekçesi cümlelerinde neden sonuç ilişkisi bulunduğunun unutulmaması gerekmektedir. Yani cümlede bir iş yapılıyorsa akabinde o işin neden yapıldığından da bahsediliyor anlamına gelmektedir.
Gerekçe, doyurucu olmalı, kararın neden, nasıl, hangi hukukî gerekçeyle ve hangi deliller değerlendirilmek suretiyle verildiği hususlarını içermelidir. Zira mahkemenin keyfilikten uzak şekilde, hukuka ve kanuna uygun karar verip vermediği ancak gerekçeden anlaşılabilir.
Gerekçe; hükmün dayanaklarının akla, hukuka ve maddi olaya uygun açıklamasıdır. Gerekçenin dosyadaki bilgi ve belgelerin yerinde değerlendirildiğini gösterir biçimde; geçerli, yasal ve yeterli olması gerekir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunumuzun 294. maddesine göre kısa kararın tefhiminden itibaren bir ay içerisinde gerekçeli kararın yazılması gerekmektedir.
amaç, karar ya da eylemden beklenen sonuçtur. 'mazeret', 'bahane' anlamları barındırmaz; geçmişe değil geleceğe atıfta bulunur. gerekçe, amaca yönelten nedendir. geçmişe (bitmiş bir olay gibi) de atıfta bulunur.
Esbab, sebeplerden demektir. Mucibe ise icap ettiren yani gerektiren anlamına gelir. Esbabımucibe daha çok eski eserlerde kullanılan birleşik bir isimdir.
Gerekçeli Karar Yazıldı Ne Demek? “Gerekçeli karar yazıldı” ifadesine genellikle UYAP üzerinden rastlanmaktadır. Söz konusu bu ifade gerekçeli kararın yazıldığını ifade eder. Yukarıda da belirtmiş olduğumuz üzere gerekçeli karar, söz konusu hükmün dayandığı hukuki gerekçeleri göstermektedir.