Mükemmelliyetçilik, mükemmel olanın ulaşılabilir olduğu varsayımına dayanan ve mükemmel olana ulaşılması gerektiği inancından beslenen bir duygu, düşünce ve davranış bütününe verilen addır. Bu eğilime sahip kişi yaptığı hiçbir şeyin yeterince iyi olduğunu düşünmez.
Mükemmeliyetçi, kendisinden mükemmel olmayı bekleyen ve sürekli kusursuz olarak görülebilecek şekilde yaşamaya çalışan kişidir. Sağlıklı veya olumlu mükemmeliyetçiliğe sahip kişi bireysel sınırlarını kabul eder. Mükemmele ulaşmak için çaba gösterir.
Mükemmeliyetçilik, genellikle kişinin kendi beklentileri veya toplumun ve ailenin yüksek beklentileri sonucu gelişir. Bu, kişinin başarısız olma korkusu, kendine güvensizlik ve sürekli bir yetersizlik hissi yaşamasına neden olabilir.
Mükemmelliyetçi örüntüler; anksiyete bozuklukları, depresif bozukluklar ve obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) gibi psikiyatrik sorunlarıyla ilişkilidir. Bu gibi durumlarda mükemmeliyetçi eğiliminizin zararlarını azaltmanıza yardımcı olabilecek bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz.
OKB 'nin temel özelliklerinden biri mükemmeliyetçilik, aşırı idealizasyondur.
Aşırı mükemmeliyetçilik kendi başına bir hastalık olarak kabul edilmese de zararlı olabilecek bir kişilik özelliğidir.
Mükemmeliyetçilik bir bakıma “kusursuzluğu arama” olarak da tanımlanır. Bu tarz bir mükkemmeli arama içinde olan kişiler genellikle başarısızlığa aşırı derecede odaklanır, başarılarını görmezden gelme eğilimde olur, hatalarına olduğundan daha büyük anlam yükler ve kendi ile ilgili olumsuz duygular besler.
Kendinin veya başkalarının yaptığı işin en iyisi olmasını istemekle imkansıza yakın sonuçlar için çaba göstermek arasındaki fark, mükemmeliyetçilik olarak adlandırılabilir.
Mükemmeliyetçi kişiler kendilerini oldukça fazla eleştirirler. Bunun üstesinden en iyi gelme yolu mükemmeliyetçi düşünce yerine, gerçekçi düşünmeyi koyabilmektir. Bu geçekçi düşüncelere inanmasanız bile bunları tekrar ediyor olmak, hatta bunu sesli bir şekilde tekrar ediyor olmak size iyi gelecektir.
Mükemmeliyetçilik tedavisi için tanımlanmış bir ilaç bulunmaz. Mükemmeliyetçilik terapisi olarak adlandırılan özel bir terapi yöntemi de bulunmamakla birlikte mükemmeliyetçilik takıntısı, Bilişsel Davranışçı Terapiye yanıt verebilen psikolojik sorunlar arasında yer alır.