Öncelikle sıfat tamlamasının nasıl anlaşılabileceğini kolayca anlatmak mümkündür. Burada eğer kalıba 'Nasıl, kaçıncı, kaç, hangi ve kaçar' gibi sorular sorulduğunda cevap alınıyorsa o zaman sıfat tamlamasına oluştuğunu söylemek mümkün.
Sıfat tamlamaları bir ismin işaret ettiği varlık veya kavramın adedi, biçimi, rengi, durumu, konumu vs. hakkında bilgi verir. Örnekler: mavi gökyüzü, yarım ekmek, yaşlı adam, küçük ev, zeytinyağlı sarma, birinci yarışmacı, ikiz yatak, hangi çocuk, öteki okul, görünen köy.
Belirtili isim tamlamalarında tamlanana sorulan '-kimin, -neyin' soruları ile tamlayan bulunur. -Yeni arkadaşımız sizin sınıfınıza mı geldi? -Baharın neşesini içimizde hissediyoruz. Birden fazla isim tamlamasının birbirine bağlanarak oluşturduğu tamlamalardır.
Sıfatlar her zaman isimlerden önce gelir. Dolayısıyla sıfat tamlamalarında tamlanan isim, tamlayan ise sıfattır. Yukarıdaki örneklerde “kırmızı” sözcüğü, “elbise” adını; “çalışkan” sözcüğü de “öğrenci” adını nitelik yönüyle anlamca bütünleyerek bir söz grubu kurmuş ve sıfat tamlaması oluşturmuştur.
Teoride niteleme sıfatları sınırsız sayıdadır. İsme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir.
İsimler cümlede özne veya nesne olabilir. Sıfatlar ise bu özne ya da nesneleri nitelemekle görevlidir. İsim cümlelerinde sıfatlar “be” fiilinden sonra gelebilir fakat yine de özneyi nitelerler.
İsimlere gelen ve isimleri renk, durum, bi- çim yönünden niteleyerek “nasıl” sorusunun cevabı olan sözcüklere niteleme sıfatı denir. Evin kapısı büyük bir salona açılıyordu. Yukarıdaki örneklerde “niteleme sıfatı” dediğimiz sıfat türünü bulmak için önce isim tespit edilir ve isme “Nasıl?” sorusu sorulur.
Bilim insanı yazım hataları sıklıkla yapılan belirtisiz isim tamlamasıdır.
İsim soylu sözcüklerin önüne getirilen sıfatlar niteleme ve belirtme sıfatı olarak ikiye ayrılır. Varlıkların rengini ve biçimsel özelliklerini anlatmak için niteleme sıfatları kullanılır. Örneğin: ''Kırmızı bisiklet'' Belirtme sıfatları ise sayı, soru, belgisiz ve işaret sıfatı olmak üzere dört ana başlıkta toplanır.
Türkçe dilbilgisinde ismi bulabilmek için, cümlenin yüklemine “Ne” ya da “Kimi” soruları yöneltilir. Bu soruya alınan cevap o cümlenin ismi, adı veya öznesi olarak nitelendirilir.
Hangi
Karadağ hangi alfabeyi kullanıyor
21 haziran 23 eylül kuzey yarım kürede hangi mevsim yaşanır
Pirinç pilavına hangi sebzeler konur
Suna Dilbaz hangi hastanede
Altındağ ilçesi hangi ile bağlı
F10 hangi seri
Salep hangi iklimde yetişir
Hangi Marmaray duraklarında metrobüs var
Ahmet çakar hangi takımlı
Suya hangi dua okunup içilir
