İnsan vücudunun gözle görülemeyen değişimlerinin incelenmesine imkân veren tıbbi cihaza ultrasonografi denir. Kısaca ultrason olarak adlandırılan bu cihaz, dokuların arasında ilerlemek için insan kulağının duyamayacağı frekanstaki ses dalgalarını kullanır.
Ultrason sayesinde organlarda oluşan hastalıklar, hamilelik takibi, damar tıkanıklıkları ve kas-iskelet sistemi sorunları gibi birçok kullanılır. Aynı zamanda kanser taramaları ya da kalp hastalıkları gibi durumların da erken teşhisinde büyük önem taşır.
Ultrason çekmek için yüksek ses dalgalarını vücuda ileten bir prob kullanılır. Bu probun vücut üzerinde belirli bölgelere konulmasıyla da ilgili bölgelerdeki yapıların görüntüsü elde edilir. Ultrasonda görüntü elde etmek için ses dalgaları kullanıldığından USG işleminde radyasyon riski yoktur.
Ultrason hamilelik dışında aşağıdaki alanlar için kullanılır: Ağrı, şişme, enfeksiyon gibi durumlarda. Böbrekler, pankreas, karaciğer, safra kesesi, dalak, mesane, testis ve yumurtalıklar gibi iç organların görüntülemesi. Eklem iltihaplanmalarının değerlendirilmesi.
Probun görüntü almasını ve aynı zamanda görüntülenen yüzeyin kaygan bir yapıda olmasını sağlayan ultrason jeli 250 ml, doppler ve EKG işlemleri için de kullanılır.
Ultrason Kaç Dakika Sürer? Ultrason işlemi genellikle 15-45 dakika sürmektedir. İşlemler radyoloji uzmanı tarafından gerçekleştirilir. Bazı hallerde ise ultrason eğitimi almış pratisyen hekimler, doğum hemşireleri (ebeler) ve fizyoterapistler de ultrason çekebilir.
Mide ve bağırsaklar dışında tüm karın içi organlar görüntülenir. Karaciğer, safra kesesi ve safra yolları, pankreas, dalak ve böbrekler incelenir. Ayrıca karın içindeki damarlar, sıvı birikimleri, lenf nodu büyümeleri de araştırılır. Hastanın 8 saattir aç olması ve su içip idrara sıkışması gereklidir.
Ayrıntılı ultrasonda beyin, akciğer, kalp, omurga, mide ve bağırsak ve böbrek hastalıkları tespit edilebilirken kol ve bacaklardaki anomaliler de saptanabilmektedir.
Ses dalgalarının teknoloji ve tıp alanlarında pek çok kullanım alanı mevcuttur. Bunlardan biri olan ultrasonografi, bir tıbbi görüntüleme yöntemi olup ses dalgaları yardımıyla vücudun iç kısmında yer alan doku ve organların genel hatlarıyla görülebilmesini sağlar.
Karın içindeki organların ultrasonu için erişkinlerde hastanın 8-12 saat süre ile aç karnına olması gerekir. 1 aya kadar çocuklarda emzirme süresi kadar, 5 yaşına kadar çocuklarda 4 saatlik, 10 yaşına kadar olanlarda 6 saatlik açlık gereklidir.
