Kesme taştan yapılan cami iç bölümüyle 1620 metrekare, tümüyle ise toplam 2475 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Selimiye Camii, yerden yüksekliği 43.28 metre olan 31.30 metre çapındaki kubbesiyle ilgi çeker. Kubbe, 6 metre genişliğindeki kemerlerle birbirine bağlanan 8 büyük payeye oturur.
Türk-İslam mimarisinin incisi, 447 yıllık Selimiye Camisi, ihtişamıyla ziyaretçilerini hayran bırakıyor. Mimar Sinan'ın "ustalık eseri" olan ve Edirne'de 14 Mart 1575'te ibadete açılan Selimiye Camisi, yapıldığı dönemde Osmanlı Devleti'nin gücünün ve büyüklüğünün de simgesi.
Şaşkınlık uyandıracak bir mimari başarı ile çok uzun olmalarına rağmen olabilecek en ince biçimde yapılmışlar ve hatta iki tanesine şerefelere çıkarken birbirleriyle kesişmeyen üç farklı merdiven yerleştirilmiştir. Dünya mimarlık tarihine muhteşem eserler bırakan Mimar Sinan bu camiyi “Ustalık Eserim” olarak tanımlar.
Selimiye'yi diğer cami mimarilerinden ayıran en büyük özelliği, herhangi bir yarım kubbeden destek almadan tek olarak inşa edilen kubbesi. 8 sütun fil ayağına oturtulan kasnak üzerinde bulunan, mimari ve mühendislik üzerine araştırma yapanları şaşırtan kubbe, 43 metre yüksekliğinde ve 32 metre çapında.
Selimiye'den yüksek tek minare ise Delhi'deki Kutb-Minar'dır. Ancak bu minare Selimiye minarelerine göre çok kalındır Selimiye Camisi Minarelerinin ikisinde şerefelereçikmak için üçer merdiveni vardır. bu 3 merdiven farklı şerefelere çıkılda aynı minarede kimse birbirini göremez.
Selimiye Camii, şehrin merkezi olarak kabul edilebilir; şehir merkezinin hemen her yerinden kolayca görülebilir ve gezi maceranıza başlamak için mükemmel bir yerdir. Camide, Mimar Sinan'ın tasarladığı caminin kusurundan dolayı Tanrı'nın mükemmelliğini sembolize etmeye çalıştığı 999 pencere bulunmaktadır.
İmparatorluğun birçok noktasında katkılar veren Mimar Sinan, mesleğinde katettiği aşamaları 3 büyük eseriyle tanımladı. Sinan, 1548'de tamamladığı Şehzade Camii'ni "çıraklık eseri", 1557'de tamamladığı Süleymaniye'yi "kalfalık eseri", 1575'te ibadete açılan Selimiye'yi ise "ustalık eseri" olarak nitelendirdi.
Yapımına II.Selim'in emri ile 1568 yılında başlanan caminin inşası binlerce kişinin yoğun çalışması ile yedi yıl sürmüş ve 1575 yılında tamamlanmıştır. Osmanlı mimarisinin en önemli eseri olarak kabul edilen camiyi Mimar Sinan da “ustalık eserim” olarak tanımlamıştır.
Selimiye Camisi (1568-1575)
Selimiye Camisi revakları 16 sütuna oturan 18 kubbe ile örtülmüştür (Şekil 18). Kubbeler Süleymaniye Camisi'nde olduğu gibi eşit boyutlarda olmasına rağmen son cemaat revağında yer alan kubbelerin yükseklikleri avluda yer alan diğer kubbelerden yüksektir.
Ters Lale, Selimiye Camisi'nin müezzin mahfilini ayakta tutan direklerden birinin üzerine kazınmış serçe kadar bir motiftir. Günümüzde o kadar meşhur olmuştur ki, camiye gelenler, Sinan'ın bu eşsiz eserinin ihtişamını bırakıp, ters laleyi görmek istiyorlar. İnsan, Allah karşısında acizdir.