Durum fiilleri, geçişsiz fiiller olarak nitelendirilmektedir. Neyi, kimi sorularına cevap vermemektedirler. Durum fiilinin sol tarafına onu kelimesi getirildiğinde anlamsız bir ifade elde edilir. “Dünden beri ilk kez güldü.” Bu cümlede güldü fiili bir durum fiilidir.
Durum Fiilleri
Durum fiillerini bulabilmek için fiilin önüne "onu" kelimesi getirilir. Eğer anlamsız oluyorsa o fiil durum fiilidir.
Oluş fiili cümlelerine şu örnekler verilebilir:
Bu nedenle de bu fiil istem dışı kendiliğinden gerçekleşmiştir. - Saçları çok hızlı uzamıştı: Burada uzamıştı eylemi oluş fiilidir. Cümlede yüklem üzerinden cümlenin öğeleri sorulduğu zaman belirtili nesne veya özne yer almamaktadır.
Durum fiillerinde öznenin yaptığı işten etkilenen bir nesne (varlık) yoktur. Bu yüzden durum fiillerinde, fiille sorduğumuz "ne, neyi, kimi?" sorularından birine cevap alamayız. Fiilin başına getirilen "onu" sözcüğü ile durum fiili olup olmadığını anlarız.
Tipik durum örneklemesi, yeni bir uygulamanın veya yeniliğin tanıtımında, uygulamanın yapıldığı ya da yeniliğin olduğu bir dizi durum, kişi ve grup arasından en tipik bir veya birkaç tanesinin saptanmasıdır.
Durum zarfı nasıl bulunur? Bu türdeki zarflar aynı zaman içinde fiilin oluş ve kılış açısından durumu da göstermektedir. Bu tür zarfları bulmak adına fiile “Nasıl?” sorusunu yöneltmek gerekmektedir. Bir fiilin “Nasıl?” sorusuna vermiş olduğu cevap durum zarfı olarak kabul görebilir.
3. (Y) “Toplamak” fiili durum fiilidir.
("Ahmet güldü." gibi) o Uyu(mak), dinlen(mek), otur(mak) vb. gibi. o Bir fiilin başına "onu" sözcüğünü ekleyerek durum fiili olup olmadığını kolaylıkla anlayabiliriz. o Onu uyu(mak), onu dinlen(mek), onu otur(mak) diyemediğimiz için bunlar durum fiilidir.
Fiilin nesneyi etkilemediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Durum bildiren kelimelerin önüne “ONU” kelimesini koyamayız.
Bu fiiller hareket bildirmediği için durum fiili olarak kabul edilir. (özlemek, beğenmek…) Durum Fiili Nedir? Durum fiili, öznenin içerisinde olduğu durumu anlatmaktadır.
