Akıl yürütme, düşünsel süreçlerde kullanılan temel yöntemleri ifade eder. Tümdengelim, tümevarım, analoji ve redüksiyon gibi farklı akıl yürütme türleri, sorunları çözme ve mantıklı sonuçlara varma süreçlerinde rehberlik eder. Akıl yürütme, düşünsel süreçlerde kullanılan temel yöntemleri ifade eder.
1) herhangi bir konuda fikir vermek; 2) tahminde bulunmak.
Akıl yürütme becerilerine bakıldığında özellikle kişinin bilgi ve verilerden mantıklı sonuç çıkarması ve sorunları çözmesini ifade eder. Özellikle kullanım açısından verimli bir şekilde kararların alınması için özellikle bu becerileri iş dünyasından, eğitimde ve günlük yaşamda yaygın bir şekilde kullanabilirsiniz.
Mantıkta ve felsefede üç çeşit akıl yürütme yöntemi kullanılmaktadır. Bunlar sırasıyla, tümdengelim, tümevarım ve analojidir.
Bir dizi semptomun varlığı bilinirken bunları en iyi şekilde açıklayan teşhisi bulmaya yönelik tıbbi tanı çabası dışaçekimin en yaygın örneklerinden biri olarak verilebilir. Bir hâkimin, mahkemeye sunulan delilleri, savcının mı yoksa savunmanın mı argümanlarının daha iyi açıkladığını tespiti çabası dışaçekim örneğidir.
Akılcılık; usçuluk veya rasyonalizm olarak da adlandırılan, bilginin doğruluğunun duyum ve deneyimde değil, düşüncede ve zihinde temellendirilebileceğini öne süren felsefi görüş.
Bu durumda akıl yürütme, bilinenlerden bilinmeyene ulaşma çabasıdır. Bu şekliyle mantık, akıl yürütmenin kurallarını ortaya koyma amacı güden biçimsel bir yöntemdir. Doğru ve tutarlı bir akıl yürütme ya da mantıklı bir şekilde düşünme aklın yasalarını temele koyarak gerçekleştirilen bir zihin faaliyetidir.
Tümdengelim ya da Dedüksiyon (Latince: deductio), felsefe ve mantıkta sahip olunan genel verilerden yola çıkarak özel sonuçlar çıkarma yöntemidir. Tümdengelimin aksi tümevarım metodudur.
Kavram olarak, kanunların uygulanması konusunda yetkili ve sorumlu olan devlet organını ve bu organın yerine getirdiği fonksiyonu ifade eder.
Tümdengelim, tümel öncüllerden zorunlu olarak tümel veya tikel sonuç çıkarma işlemidir. Tümdengelimsel akıl yürütme genelden genele ya da genelden özele doğru giden bir düşünce biçimidir. Bu tip akıl yürütmeler zorunlu olarak geçerli çıkarımlardır. Mantıktaki tüm geçerli çıkarımlar tümdengelim akıl yürütmeleridir.
