Farz olan sadaka: Yani zekat. Fıtr sadakası: Sadaka-i fıtır, her müslümanın vermesi gereken vacip bir sadakadır. Ramazan ayı içerisinde verilir. Buna fitre de denir.
İnfak; hem İslamın beş esasından birisi olup , belirli şartları taşıyan müslümanlara emredilen ,farz olan '' zekatı '' , hem de durumu ne olursa olsun her hangi bir müslümanın gönüllü olarak , Allah'ın rızasını gözeterek yaptığı harcamayı ifade etmektedir .
Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen Müslümanın, belirli kimselere vermesi vacip olan bir sadakadır (Nevevî, el-Mecmû', 6/103-105).
Sözlükte “artma, arıtma; övgü ve bereket” mânalarına gelen zekât, terim olarak Kur'an'da belirtilen sınıflara sarfedilmek üzere dinen zengin sayılan müslümanların malından alınan belli payı ifade eder. Örfte bu payın maldan çıkarılması işlemine de zekât denilir. Sadaka kelimesi de terim olarak zekâtla eş anlamlıdır.
Zekat ya da fitre veren kişinin bunu karşı tarafa söylemesi gerekmez. Bunun için içten niyet etmesinin yeterli olduğu belirtilmekedir. Kişinin bunları verirken "bu benim zekâtımdır, fitremdir" demesine gerek duyulmamaktadır. Hatta karşı taraftaki kişinin incinmemesi için söylenmemesi daha uygun görülür.
Özel, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ilan ettiği fitre fiyatına dikkat çekerek “Erdoğan'ı dinleyip, üç çocuk sahibi olan beş kişilik bir ailenin 130 TL'den bir aylık ihtiyacının 19 bin 500 TL olduğu gerçeği var” dedi.
Fitre; buğday, arpa, üzüm ve hurmadan ibaret olan dört çeşit mal esas alınarak hesaplanır.
Dinî-ahlâkî bir terim olarak genellikle “Allah'ın hoşnutluğunu elde etme amacıyla kişinin kendi servetinden harcama yapması, muhtaçlara aynî ve nakdî yardımda bulunması” demektir. Bu bakımdan infak, farz olan zekâtı ve gönüllü olarak yapılan her çeşit hayrı içermektedir.
İnfak Örnekleri
Hayır kurumlarına maddi yardımda bulunmak. Fakirlere ve ihtiyaç sahiplerine yemek dağıtmak. Hasta ziyaretleri yapmak ve hastalara yardımcı olmak. Eğitim yardımı yapmak ve burs vermek.
Fidye, bir kimseyi bulunduğu sıkıntılı durumdan kurtarmak için ödenen bedel demektir. Dinî bir terim olarak ise, oruç ibadetinin eda edilememesi sebebiyle veya hac ibadetinin edası sırasında işlenen birtakım kusurların giderilmesi için ödenen maddi bedeli ifade eder.
Fıtır sadakası, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir. Fıtır sadakası ve oruç fidyesini vermek durumunda olan kimsenin bunlardan doğrudan ya da dolaylı olarak yararlanmaması esastır. Zekât için de aynı kural geçerlidir.
Ramazan fitresi 2024 senesi için 130 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar bir kişi için geçerli olan günlük fitre miktarını temsil eder. Dolayısıyla “1 fitre ne kadar?” diyen kişilere ramazan ayındaki günlük fıtır sadakası tutarının 130 Türk lirası olduğu hatırlatılmalıdır.
