Bor madeni, B simgesiyle gösterilen sert yapılı ve ısılara karşı dayanıklı olan bir elementtir. Son dönemlerde ismini sıklıkla duyduğumuz bor madeni, 4000 sene önce ortaya çıkartılmış ve ilk kez Tibet'te kullanılmıştır.
Bor kimyasal bileşiklerde öncelikli kullanıma sahiptir. Küresel üretimin yaklaşık yarısı, yalıtım ve yapısal malzemeler için cam elyafı katkı maddesi olarak kullanılıyor. Bir sonraki kullanım, yüksek mukavemetli, hafif yapısal ve ısıya dayanıklı malzemelerdeki polimerler ve seramiklerdir.
İnsan metabolizmasında kalsiyum, magnezyum ve fosfor dengesini ayarlayan bor; fosfor dengesini de optimum seviyeye getirerek kasların ve beyin fonksiyonlarının gelişmesine katkı sağlamaktadır.
Dünya bor rezervlerinin %73'üne sahip olan Türkiye'de bilinen bor yatakları; Eskişehir – Kırka, Kütahya- Emet, Balıkesir Bigadiç, Bursa-Kestelek'te bulunmaktadır. Türkiye'de rezerv açısından en çok bulunan bor mineralleri Tinkal ve Kolemanit'tir.
Tarımdan askeri sanayiye, camdan deterjana, ilaç sanayisinden enerjiye kadar pek çok alanda yararlanılan Bor özellikle sağlık alanında göz iltihaplarında sterilizasyon gereci, bazı merhemlerin yapımı, nükleer tıpta borla nötron aranmasında (Boron Neutron Capture Therapy), kanser tedavisinde kullanılmaktadır.
Seçenekler: 1 kg 39,95 TL/kg.
Bor, atom reaktörlerinde çelikle birlikte kullanılarak sıcaklığın nükleer santralleri eritmesini önlenmiş oluyor. Eğer bor olmasaydı; belki de nükleer santraller yeterli güvenlik sağlanamadığından hiç kurulamayacaklardı. Bor, sağlık sektöründe kanserli hücreleri imha etmede de kullanılıyor.
Bor mineralleri ve ürünlerinin kullanım alanları;Cam, seramik, deterjan, ilaç ve kimya sanayii, yanmayı önleyici (geciktirici) madde yapımı, tarım, metalurji, enerji depolama, arabalar (hava yastıkları, hidrolik fren vb), su arıtma, pigment ve kurutucu olarak, nükleer uygulamalar ve diğer kullanım alanlarıdır.
Bor ve Bor mineralleri
Deniz suyunda 0.5 – 9.6 ppm, tatlı sularda ise 0.01 – 1.5 ppm aralığındadır. Yüksek konsantrasyonda ve ekonomik önemi olan Bor yatakları, Türkiye ve ABD'nin kurak, volkanik ve hidrotermal etkinliğin fazla olduğu bölgelerinde bulunmaktadır (DPT, 2001). Doğada Bor saf halde bulunmamaktadır.
Bor bileşikleri ağızdan alındığında midede hidroklorik asit ile reaksiyona girerek borik asit ve sodyum klorür oluşturur. Ağızdan alınan bor dozunun hem insan hem de hayvan çalışmalarında vücutta kullanılmayan kısmı idrarla borik asit olarak atılır.
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Türkiye'de başta bor mineralleri ve türevlerini çıkaran, kamuya ait bir madencilik ve kimya devlet kurumudur. Dünyanın bilinen bor mevduatının %72'sine sahip olan Türkiye'de, bor mineralleri madenciliğini devlet tekelinde tutmaktadır.
Dünyadaki en yüksek bor rezervine sahip olan Türkiye'yi Rusya, Güney Amerika ve Amerika Birleşik Devletleri takip etmektedir. Dünyada 2017 yılında 5,7 milyon ton (B2O3 bazında 2,7 milyon ton) civarında üretim kapasitesi olduğu bilinmektedir.