İki veya daha çok sözcükten kurulu bir çeşit dil ifadesi olan deyimler, duygu ve düşünceleri dikkati çekecek biçimde anlatan ad, önad, belirteç, yalın ve birleşik eylem görünüşlü dilsel yapılardır. Ya tam bir tümcedirler ya da bir söz öbeğidirler.
Bir olayı, sözcüğü ya da vaziyeti daha etkileyici bir şekilde anlatmak adına minimum iki kelimenin bir araya gelmesi ile beraber oluşan, çoğu kez gerçek anlamdan uzaklaşarak, kendine has mana kazanan sözcük gruplarına deyim adı verilir.
İki ya da daha fazla sözcüğün bir arada kullanılmasıyla oluşan söz gruplarıdır. Çok fazla kelimeden oluşmuş olsalar da tek bir durumu karşılarlar. Örneğin “Atı alan Üsküdarı geçti” deyimi bir fırsatın kaçırılması anlamına gelir.
1- Deyimler kalıplaşmış ifadelerdir. Bu nedenle bir deyimin içerisinde yer alan kelimelerin yeri değiştirilemez. 2- Genellikle deyimlerde yer alan kelimelerin tamamı mecazi anlamda kullanılır. 3- Deyimlerde en çok kullanılan söz sanatları teşbih ve mecaz-i mürseldir.
Deyimler, tarihin bilinen veya bilinmeyen bir döneminde, genellikle mecazlaşarak halkımız tarafından benimsenmiş, kalıplaşmış söz öbeklerinden oluşmaktadır. Uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve nesilden nesile aktarılarak halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte sözlere ise atasözü denmektedir.
3. Deyimler genellikle mecaz anlamlıdır. Örnekler: » “Kök söktürmek” deyimi “bir bitkinin kökünü çıkarttırmak” değil, “güçlük çıkarmak, uğraştırmak” anlamındadır. » “Hapı yutmak” deyimi “ilaç içmek” değil, “kötü duruma düşmek” anlamındadır. 4. Bazı deyimlerin gerçek anlamları da vardır.
Deyimler, atasözleri gibi kalıplaşmış sözlerdir. Sözcüklerin tümü ya da bazıları değiştirilip yerine -aynı anlamda da olsa- başka sözcükler konulamaz veya söz dizimleri değiştirilemez. Örneğin; kabak tadı vermek yerine kabak kokusu vermek denemeyeceği gibi, ağır başlı yerine de başı ağır kullanılmaz.
Kavramları ya da durumları hoşa giden bir anlatım üzerinden belirten, genelde gerçek anlamlarının dışında kullanılan sözcüklerden oluşan cümlelere deyim denir. Aynı zamanda kalıplaşmış sözcük topluluğu olarak da ifade etmek mümkün.
Baklayı ağzından çıkarmak: Gizli tuttuğu şeyleri açıklamak, söyleyemediği şeyleri sabrı tükenince söylemek. Baltayı taşa vurmak: Farkında olmadan karşısındakini rahatsız ede cek, kızdıracak söz söylemek. Bardağı taşıran son damla : Sonunda insanın sabrını tüketen, olum suz tepki yaçatan söz, davranış vb.
- Zengin kaşınmış, fukara zannetmiş, para verecek. - Ölüler de zanneder ki, diriler her gün helva yiyir. - Uyursun sabaha galır, ölürsün ellere galır. - İgidim (kocam) igid olsun da, yerim çalı dibi olsun.
Ne Demek
Müteşekkir oldum ne demek
Bakara 52 ayet ne demek istiyor
18 yaşı doldurmak ne demek
Enstantane oldu ne demek
And içtim ne demek
Dress code smart casual ne demek
Ni hao ne demek
Tao ne demek VakıfBank
2 averaj ne demek
512 GB SSD ne demek
Rüyada Telefonla Fotoğraf Çekmek Ne Demek
Mutfakta laym ne demek
Rüyada ayakkabının çalınması ne demek
5 sınıf din kültürü ilim ne demek
Sözüm ona TDK ne demek
Aller fiili ne demek
Gayri ihtiyari ne demek TDK
LCW L ve R Boy Ne Demek
Müşahhas olmak ne demek
8 çekirdekli işlemci ne demek
GIF atmak ne demek
Alt kol ne demek
İlişkide geyşa ne demek
12 desi ne demek
Kavvam ne demek
Anons yapmak ne demek
Mızmız ne demek bulmaca
Oluruna bıraktık ne demek
Lol gang ne demek
Demokrasi ne demek 3 sınıf
Dress code smart ne demek
Mihrap ve minber ne demek
8 sınıf rızık ne demek
İç teğet çemberi ne demek
4 sınıf birim kesir ne demek
Karaciğer enzimlerinin yüksek çıkması ne demek
Abhazya anlamı ne demek
Usûl ne demek TDK
Göz koymak deyimi ne demektir
Ahzu kabza ne demek
