Agonist hücre reseptörlerine bağlanarak hücrede bir tepki oluşturan bileşiklerdir. Agonistler genelde doğal olarak bulunan maddelerin davranışlarını taklit ederler. Agonistler eylem oluşturur, buna karşın Antagonist bileşikler ise bir eylemin oluşumunu engellerler.
İnhalasyon yoluyla kullanılan kısa etkili ß2-agonist ilaçlar astımlı hastalarda yaygın olarak kullanılan, rahatlatıcı ilaçların en önemlisidir. Bronş düz kaslarında hızla gevşeme yaparak hava yollarında genişlemeye ve hastanın rahatlamasına neden olurlar.
Tıpta eylemsel olan ve taklit edici olan olarak tanımlanmaktadır. Agonist bileşikleri doğal olarak bulunmakta olan maddeleri taklit eder. Hücrelerde tepki oluşturur. Agonist bileşikler eylem oluştururken, tam tersi olan antagonist ise eylem oluşmasını engellemektedir.
Agonizma, Yununca da güreşmek, yarışmak anlamına gelen 'agnista' kelimesinden gelir. Mouffe, çatışan tarafların muhaliflerinin meşruiyetini karşılıklı tanıdıkları bir 'biz/onlar' ilişkisi olarak tanımlar. Yani muhalif, ne rakiptir ne de düşman.
Agonist ve antagonist özellikte ilaçlar parsiyel agonist (düşük aktiviteli agonist) olarak isimlendirilir. oluşturacak sayıda reseptörü işgal edemez, fakat antagonist varlığında agonist gibi etkir. etkilemesini önleyen (agonistin oluşturduğu yanıtı bloke eden) ilaçlardır.
Bir hastalığı tedavi etmek için bazen iki ilaç bir araya getirilebilir. Böyle durumlarda ilaçlar arasında aynı veya zıt (antagonist) yönde etkileşmeler ortaya çıkabilir.
Hızlı etkili inhaler beta2-agonistler yalnızca gerektiğinde ve gereken en düşük doz ve sıklıkta kullanılmalıdır. Ülkemizde bu gruba giren ilaçlardan salbu- tamol, terbutalin (kısa etkili beta agonistler) ve aynı zamanda uzun etkili bir beta2-agonist olan formoterol bulunmaktadır.
Bir ilacın etkisi diğer bir ilaç tarafından önleniyor, ortadan kaldırılıyor veya azaltılıyorsa bu iki ilaç arasında antagonist etkileşmeden söz edilir. Burada agonist madde ilaç değilde vücutta normal olarak bulunan bir etkin madde (asetilkolin, noradrenalin, dopamin ve yerel hormonlar gibi) de olabilir.
Hücresel aktivitelerin bir çoğu hücrelerde bulunan reseptörler aracılığıyla kontrol edilir. Reseptörlere bağlandığında onları aktif hale getiren kimyasal maddelere agonist adı verilir.
Antagonist ve Sinerjik nedir? Bazı vitaminler ve mineraller diğer vitamin ve minerallerin emilimini veya işlevini engelleyebilir işte buna “Antagonist” denir. Bu durumda bu mikro besinler vücuda aynı anda alındığında vücuttaki kullanılabilirlikleri yani biyo yararlılıkları azalır.
