Bir fiilin sonuna -mış ya da -miş ekinin ses uyumlarına uyacak şekilde eklenmesi ve yinelenmesi ile oluşturulur. Öğrenilen geçmiş zamanın rivâyeti, genellikle bir iddiaya inanılmadığını, itibar edilmediğini vurgulamak için kullanılır: Bu şiiri o yazmışmış.
Başlıca olarak, geçmişteki bir olay referans alınarak ondan daha önce gerçekleşmiş bir olay aktarılırken kullanılır: Annemler eve geldiğinde kardeşim çoktan uyumuştu. (Kardeşin uykuya dalması önce, annenin gelmesi sonra.) Polis mağazaya ulaştığında hırsızlar kaçmıştı.
2.Kullanım: Şimdiki zaman hikayesi; geçmişte “belirli bir zaman diliminde” gerçekleşen olay ya da durumları anlatırken kullanılır. Bir saat önce evde uyudum, kapı çaldı. 3.Kullanım: Şimdiki Zamanın hikayesi ayrıca “gerçekleşmesi çok yakın olup gerçekleşmeyen” olayların anlatımında kullanılır.
Öğrenilen geçmiş zaman, Türkçede fiil sonuna "-miş" ekinin ses uyumlarına uyacak şekilde (-miş, -mış, -muş veya -müş hâliyle) eklenmesi ile oluşturulan geçmiş zaman yapısı. Ayrıca rivayet geçmiş zaman, duyulan geçmiş zaman ve miş'li geçmiş zaman olarak da bilinir.
Haber ya da dilek kiplerinden birine -miş eki getirilerek yapılır.
Mişli Geçmiş Zamanın Hikayesinin Kullanımı
-miş'li geçmiş zamanın hikâyesinin Türkçede birkaç farklı kullanımı vardır. Geçmişteki bir olay referans alınarak ondan daha önce gerçekleşmiş bir olay aktarılırken kullanılır: Annemler eve geldiğinde kardeşim çoktan uyumuştu. (Kardeşin uyuması önce, annenin gelmesi sonra.)
Gelecek zamanın hikâyesi, geçmişte bir anda, gelecekte gerçekleşeceği bildirilmiş ya da kararlaştırılmış olmasına rağmen gerçekleşmemiş olaylar için kullanılır: Hani dün beni arayacaktın? (Dinleyici konuşmacıyı aramamış.) Nergis bizimle burada buluşacaktı.
Geniş zaman, dilbilgisinde bir eylemin ya da durumun geçmişte, şu anda ve gelecekte gerçekleştiğini belirten zaman yapısı. Geniş zaman yapısı, eylem veya durumun ne zaman başladığını ya da ne zaman biteceğini bildirmez, sadece gerçekleştiğine dair bilgi verir.
Görülen geçmiş zaman eklerimiz -dI / -dU ekleridir. Bu ekin görülen geçmiş zaman olarak açıklanması eylemin geçmiş zamanda konuşanın gözü önünde gerçekleşmiş olmasındandır. Öğrenilen geçmiş zaman eklerimiz ise -mIş / -mUş ekleridir. Bu ekler de eylemin geçmişte görülmeyen bir zamanda gerçekleştiğini ifade eder.
Zaman için çok kullanılan bu yapı Türkçenin sondan eklemeli olması nedeniyle ekleşmiştir. Ancak her zaman "-yor" biçiminde kalır (ses uyumlarına uyacak şekilde değişiklik göstermez).
Hangi
21 haziran 23 eylül kuzey yarım kürede hangi mevsim yaşanır
Pirinç pilavına hangi sebzeler konur
Suna Dilbaz hangi hastanede
Altındağ ilçesi hangi ile bağlı
F10 hangi seri
Salep hangi iklimde yetişir
Hangi Marmaray duraklarında metrobüs var
Ahmet çakar hangi takımlı
Suya hangi dua okunup içilir
GTA San Andreas silah hangi tuşla açılır
