Irmak kelimesinin eş anlamlısı TDK ya göre 'nehir' olarak öne çıkıyor. Bu anlamı doğrultusunda her iki kelimeyi de kullanmak mümkün. Kelime anlamı olarak öne çıkan Irmak aynı zamanda isim olarak da kullanılmaktadır.
Nehir eş anlamlısı ırmaktır. Yazılışları farklı fakat anlamları aynı olan kelimelere eş anlamlı kelimeler denir. Nehir kelimesinin de eş anlamı bulunmaktadır. Cümle içerisinde kullanılan nehir kelimesinin yerine ırmak kelimesi de kullanılabilir.
Çünkü su, çay, ırmak ve akar kelimeleri dere ile eş anlamlı olarak kullanılır. Yani anlam olarak hepsi aynıdır.
Türkçede anlamdaş sözcüklerden biri genellikle yabancı kökenlidir. kıymet-değer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, vasıta-araç, cihaz-aygıt, görev-vazife, düşünce-fikir.
Etimoloji. (Ir/Yır) kökünden türemiştir. Nehir demektir.
Türk Dil Kurumu açısından ele alındığında Irmak kelimesinin eş anlamlısı 'nehir' şeklinde karşımıza çıkıyor.
Büyük akarsular nehir ya da ırmak olarak adlandırılırken daha küçükleri ise çay ve dere olarak adlandırılırlar. Irmak, su döngüsünün önemli bir öğesidir. Irmaklardaki suyun temel kaynağı yağışlardır.
Burada içecek olan çayın herhangi bir eş anlamlı karşılığı yoktur. Irmaktan daha küçük, dereden daha büyük akarsu olarak tanımlanan çay kelimesinin ise iki eş anlamlısı vardır. Bunlardan biri Akarsu diğeri ise nehirdir. Kişiler çay kelimesi yerine bu iki kelimeyi de rahatlıkla kullanabilir.
Sözlüklerde gölet, gölek, büğet sözcükleri eş anlamlı olarak verilmiştir.
Yazılışları ve okunuşları aynı fakat manaları farklı sözcüklere eş sesli ya da sestaş kelimeler denir. Örneğin bir içecek olan ''Çay'' aynı zamanda nehir kelimesiyle eş anlamlıdır.