Hayâli: Karagöz oynatan ustadır. Karagözü tek bir usta oynatır ve bütün mizansenleri o idare eder. Ses taklidi yapabilir.
Kesin bir bilgi olmamakla birlikte, Hacivat ve Karagöz'ün Orhan Gazi döneminde Bursa Ulu Cami inşaatında çalıştıkları ve nükteli konuşmalarından dolayı diğer çalışanları etraflarına toplayarak inşaatın aksamasına neden oldukları rivayet edilir. Bu tavırları onlara pahalıya mal olur ve padişah fermanıyla idam edilirler.
Başka bir rivayete göre ise, Hacivat ve Karagöz, 14. yüzyılda Bursa'da yaşamış iki arkadaştır. Hacivat, sarayın mimarı ve usta ustabaşıdır, Karagöz ise onun yardımcısıdır. İkili, işleri tamamlamak için birlikte çalışırken, zaman zaman komik diyaloglar kurarlar ve etraflarındaki insanları eğlendirirler.
Eski Bir Elektrik Dağıtım Binasında Yer Almaktadır. Bir Ara Kullanılmayan Bina, Bursa Belediyesi Ve Bursa Sanat Ve Kültür Vakfı Tarafından Sanat Evine Dönüştürülerek 15 Haziran 1997'de Hizmete Açıldı. “Karagöz Evi” Olarak Adlandırıldı. Bursa''nın Kültür Simgesi Olan Binanın Hemen Karşısında Karagöz Ve Hacivat Duruyor.
Cami inşaatında çalışan demirci ustası Kambur Bâli Çelebi (Karagöz) ile duvarcı ustası Halil Hacı İvaz (Hacivat) arasında geçen nükteli konuşmaları dinlemek isteyen işçilerişi gücü bırakıp onların etrafında toplanır, bu yüzden de inşaat yavaş ilerlermiş. Bu durumu öğrenen padişah her ikisini de idam ettirmiş.
Karagöz oynatan sanatçıya hayali denilmektedir. Karagöz sanatçıları yeni oyunları yaratma ve halkın ihtiyaçlarını belirlemede önderlik etmiş yazar, yönetmen, müzisyen, oyuncu ve tasvir yapımcısı kimliklerini birleştiren çok yönlü sanat insanlarıdır.
Hayatı boyunca Yakın Doğu'da diplomatik görevlerde bulunmuş, İlhanlılar tarafından 1277'de öldürülmüştür.
Karagöz Müzesi, Karagöz gölge oyunu kültürünü yaşatmak amacıyla Bursa'da 2007 yılında açılan müze. Türkiye'nin ilk Karagöz müzesidir. Çekirge Caddesi'ndeki Karagöz Hacivat Anıt Mezarı'nın tam karşısındadır. Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulmuştur.
Karagöz ve Hacivat'da Bebe Ruhi
Pişbop veya Altıkulaç Beberuhi lakabıyla anılır. O küçük, yaşlı ve aptal bir cüce türüdür.
Geleneksel Türk gölge oyununun en tanınmış oyuncuları Karagöz ve Hacivat'tır. Bu popüler karakterler, yüzyıllardır düşünceyi eğlendirmek ve kışkırtmak için kullanılmıştır. İlk önce geleneksel Türk folklorunda ortaya çıktılar.
