Özellikle 8. ay civarındaki yabacılardan korkma ve çekinme dönemi hariç, 0- 2 yaş arasındaki çocuklar genellikle insanların verdikleri olumlu tepkilere oldukça spontan olarak yanıt verirler. Ancak 2- 3 yaşları arasındaki çocuklara “utanma” duygusu eşlik eder.Yabancılarla ilişkiye girmekten çekinir hatta korkabilirler.
????Bebeklerde utanma duygusunun gelişimi bebeğinizin önemli gelişim aşamalarından biridir. Bebeğinizin utanma duygusu 12-24 ayları arasından itibaren gelişerek aynı emeklemek, yürümek gibi her bebekte farklılık gösterebilir.
Utangaçlığın oluşmasında genetik yatkınlık, kişilik yapısı, anne baba tutumları, sosyal yaşam yetersizliği gibi pek çok neden vardır. Çocuk büyüdükçe yabancılardan korkma ve huzursuz olma durumu genelde azalır ve süreç içerisinde de kaybolur. Bazı çocuklarda ise bu huzursuzluk ve korku hali yaşam boyu devam eder.
Kişiler kendini geliştirerek ve test ederek utanma duygularını yenmelidir. Utandığı konuları mutlaka belirleyerek, belirli sürelerde utandığı konuları göz önüne almalıdır. Utanma duygusu tek başına başa çıkılabilecek durumlardandır. Kişiler utanma duygusunu, özgüvenini yükselterek kolayca yenebilir.
Harris'e göre; utanma aslında insanların sosyal etkileşimlerini besleyen bir duygu olarak gelişmiştir.Toplu yaşam uzun bir süredir hayatımızda iken, yaşam içinde sosyal normları bozmak, zarar vermek hiç istemesek dahi bazen yaparız. Utanma burada hızlıca ve kuvvetli bir şekilde işlemeye başlıyor.
Akranlarına nazaran öğrenmede güçlük çekmesi, Ders dinleyememesi ve sürekli odaklanma sorunu yaşaması, İlişkilerinde sorunlara neden olan ani ruh hali değişimlerinin baş göstermesi, Konuşma bozukluklarının ortaya çıkması, ortaya çıkan bu takılma ve tutulmaların sosyal hayatını etkileyecek boyutlara ulaşması.
Utangaçlık en yoğun 3-6 yaşlar arasında görülür. Bu yaşlar çocuğun bireyselleşmeye başladığını fark ettiği ve başkalarının kendisi hakkındaki görüşlerinin önemli olmaya başladığı yaşlardır. Cocuk başkalarının yanında beğenilmeyen bir duruma düşmekten korkar ve utanır. Bu durum yaşa özgü doğal tepkilerdir.
Aileler aslında farkında olmadan çocuklardaki yapılanmayı bozarak kendilerince zoraki bir başka kişilik oluşturma gayreti içine girerler. Bunun adı ''uslu çocuk.'' Çocukta bu beklentileri karşılamaya çalışır ve bu mücadele çocuğun baksa bir kişiliğe bürünmesine zemin hazırlar.
Utangaç kişiler ise sadece sosyal durum sırasında rahatsızlık hissederler. Utangaç kişilerin kaygısı zamanla artmaz, görece sabittir.
Çocuğu yeni ve bilmediği ortama ya da insanlara hazırlayın. Önceden nereye gidileceğini ve orada kimler olacağını açıklayın. Çocuğunuzun çekingen kaldığında ısrar etmeyin, zorlamayın, kızmayın ve çok fazla üstünde durmayın. Temkinli bir yapıda olduğunu kabullenin ve ortama alışması için zaman verin.
