Belirtisiz isim tamlaması
Belirtisiz tamlamada tamlayan ek almaz, yani yalın haldedir; tamlanan ise -i iyelik ekini alır: şeker balı, sel felâketi.
Tamlayanın ek aldığı, tamlananın ise ek almadığı belirtisiz isim tamlamasında, belirtisiz isim tamlamasını bulmak için tamlanana sorulacak soru "Ne" sorusudur. Eğer tamlanana ne sorusu yerine hangi, kaç, kadar, nasıl gibi sorular sorarsanız belirtisiz isim tamlaması değil sıfat tamlamasını bulmuş olursunuz.
Uzun yıllar bunlar ve benzeri kelimelerle oluşturulan altın bilezik, tahta kaşık, cam bardak, demir kapı gibi tamlamaların takısız (eksiz) isim tamlaması olduğu görüşü hakimdi. Günümüzde ise bunların sıfat tamlaması olduğu görüşü gitgide yaygınlaşmakta ve akademik yayınlarda daha çok bu şekilde ele alınmaktadır.
Zincirleme isim tamlaması ise belirtili veya belirtisiz iki isim tamlamasının birleşmesinden doğan bir isim tamlamasıdır. Zincirleme isim tamlamasının özellikleri şunlardır: - Birbirine bağlanan en az üç isim veya isim fonksiyonlu unsurlardan oluşması: “Ayşe'nin arabasının kapısı, düşenin dostunun hikayesi”.
“Belirtisiz isim tamlaması” bir tamlamadır; fakat tamlananın sıfatı yok, tamlamanın sıfatı vardır. “Siyah güneş gözlüğü” örneğinde siyah, ne güneşi ne de gözlüğü nitelemektedir.
(benim) evim, (senin) işin vb. ” (Korkmaz 2003: 261-262) diyerek iyelik grubunda bir ad tamlamasından söz etmektedir.
Tamlayanı düşmüş tamlamalar; tamlayanı zamir olan isim tamlamalarında, tamlayanın düşmesiyle oluşan tamlama türüdür. Örneğin, benim kalemim tamlaması yalnızca kalemim şeklinde de kurulabilir. Bu durumda tamlayan olan benim sözcüğü açıkça belirtilmediği halde, iyelik eki vasıtasıyla anlam korunmaktadır.
Takısız isim tamlamasında ismin neyden yapıldığı anlatılmaktadır. Örneğin Tahta kaşık tahtadan, Deri mont deriden, Bakır tel bakırdan, Demir kapı Demirden, Gümüş kemer gümüşten, Yün çorap yünden vb. gibi örnekler verilebilir.
En az iki sözcükten meydana gelen ve ilk sözcüğün tamlayan ikinci sözcüğün ise tamlanan olarak adlandırıldığı sözcük gruplarına isim tamlaması adı verilmektedir. Bir isim tamlamasında tamlayan ekleri –in, -ın, -ün, -un iken; tamlanan ekleri ise –ı, -i, -u, -ü şeklinde olmaktadır.
a. “Evin kapısı” bir isim tamlamasıdır. b. Bu tamlamada “evin” sözcüğü tamlayan; “kapısı” sözcüğü ise tamla- nandır. c. Tamlayan ya da tamlanan arasına sıfat girebilir.
Belirtileri
Sosyete uyuzu belirtileri nelerdir
Adet Öncesi Hamilelik Belirtileri Kadınlar Kulübü
Hodgkin Lenfoma Belirtileri
Büyünün vücuttaki belirtileri nelerdir
Aml belirtileri
Esneme neyin belirtisi
Kedi ısırığı enfeksiyon belirtileri
Akciğer kanseri son evre ölüm belirtileri
Gonore Belirtileri
Genital herpes belirtileri
Balık yedikten sonra süt içilirse zehirlenme belirtileri
Dalak Kanseri Belirtileri
Adete Son 3 Gün Kala Hamilelik Belirtileri Nelerdir
Yalancı Bağırsak Tıkanıklığı Belirtileri
Boğazda alerji belirtileri nelerdir
İnce Bağırsak Kanseri Belirtileri
Anti Tg Yüksekliği Belirtileri Nelerdir
Deterjan Alerjisi Belirtileri
33 Haftada Doğum Belirtileri
Kulak Östaki Borusu Tıkanması Belirtileri
Nazar Değmesinin Belirtileri
Alkol zehirlenmesi belirtileri
Boğazda gıcık hangi hastalığın belirtisidir
Çocuklarda kalp krizi belirtileri
Erkek bebek cinsiyet belirtileri
Kolesterol Yüksekliğinin Belirtileri
Bacakta Kılcal Damar Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir
Erken Diş Çıkarma Belirtileri Nelerdir
Candida İyileşme Krizi Belirtileri Nelerdir
Bacaklarda İltihaplı Romatizma Belirtileri
Sinirsel Baş Ağrısı Belirtileri
Geçici İnme Belirtileri
İktidarsızlık Belirtileri
Sert kaka neyin belirtisi olabilir
Kuduz kedi belirtileri
Bogaz agrısı enfeksiyon belirtileri
15 yaş depresyon belirtileri
Tenisçi Dirseği Belirtileri
Midede Cin Belirtileri Nelerdir
Çocuklarda tiroid yüksekliği belirtileri