Belirtisiz isim tamlaması
Belirtisiz tamlamada tamlayan ek almaz, yani yalın haldedir; tamlanan ise -i iyelik ekini alır: şeker balı, sel felâketi.
Tamlayanın ek aldığı, tamlananın ise ek almadığı belirtisiz isim tamlamasında, belirtisiz isim tamlamasını bulmak için tamlanana sorulacak soru "Ne" sorusudur. Eğer tamlanana ne sorusu yerine hangi, kaç, kadar, nasıl gibi sorular sorarsanız belirtisiz isim tamlaması değil sıfat tamlamasını bulmuş olursunuz.
Uzun yıllar bunlar ve benzeri kelimelerle oluşturulan altın bilezik, tahta kaşık, cam bardak, demir kapı gibi tamlamaların takısız (eksiz) isim tamlaması olduğu görüşü hakimdi. Günümüzde ise bunların sıfat tamlaması olduğu görüşü gitgide yaygınlaşmakta ve akademik yayınlarda daha çok bu şekilde ele alınmaktadır.
Zincirleme isim tamlaması ise belirtili veya belirtisiz iki isim tamlamasının birleşmesinden doğan bir isim tamlamasıdır. Zincirleme isim tamlamasının özellikleri şunlardır: - Birbirine bağlanan en az üç isim veya isim fonksiyonlu unsurlardan oluşması: “Ayşe'nin arabasının kapısı, düşenin dostunun hikayesi”.
“Belirtisiz isim tamlaması” bir tamlamadır; fakat tamlananın sıfatı yok, tamlamanın sıfatı vardır. “Siyah güneş gözlüğü” örneğinde siyah, ne güneşi ne de gözlüğü nitelemektedir.
(benim) evim, (senin) işin vb. ” (Korkmaz 2003: 261-262) diyerek iyelik grubunda bir ad tamlamasından söz etmektedir.
Tamlayanı düşmüş tamlamalar; tamlayanı zamir olan isim tamlamalarında, tamlayanın düşmesiyle oluşan tamlama türüdür. Örneğin, benim kalemim tamlaması yalnızca kalemim şeklinde de kurulabilir. Bu durumda tamlayan olan benim sözcüğü açıkça belirtilmediği halde, iyelik eki vasıtasıyla anlam korunmaktadır.
Takısız isim tamlamasında ismin neyden yapıldığı anlatılmaktadır. Örneğin Tahta kaşık tahtadan, Deri mont deriden, Bakır tel bakırdan, Demir kapı Demirden, Gümüş kemer gümüşten, Yün çorap yünden vb. gibi örnekler verilebilir.
En az iki sözcükten meydana gelen ve ilk sözcüğün tamlayan ikinci sözcüğün ise tamlanan olarak adlandırıldığı sözcük gruplarına isim tamlaması adı verilmektedir. Bir isim tamlamasında tamlayan ekleri –in, -ın, -ün, -un iken; tamlanan ekleri ise –ı, -i, -u, -ü şeklinde olmaktadır.
a. “Evin kapısı” bir isim tamlamasıdır. b. Bu tamlamada “evin” sözcüğü tamlayan; “kapısı” sözcüğü ise tamla- nandır. c. Tamlayan ya da tamlanan arasına sıfat girebilir.
Belirtileri
Köpeklerde depresyon belirtisi
Kas yorgunluğu belirtileri
Adet düzensizliği hangi hastalıkların belirtisidir
Su Çiçeğinin Belirtileri
Yetişkinlerde Beta Mikrobu Belirtileri
Tofaş Ateşleme Bobini Arızası Belirtileri
Akut prostatit belirtileri
Kene Belirtileri
Kaynamayan kırık belirtileri
Karaciğer kist patlaması belirtileri
Usuten bebegin belirtileri
Kas İltihabı Belirtileri
Viral Enfeksiyon Belirtileri
Akciğere Pıhtı Atması Belirtileri
Ateş basması hangi hastalığın belirtisidir
Koah Ölüm Belirtileri Nelerdir
Serbest T4 Yüksekliği Belirtileri
C Vitamini Eksikliği Belirtileri
Spastik Belirtileri Nelerdir
Ayak altı yanması hangi hastalığın belirtisidir
Yeni salgının belirtileri nelerdir
Kaçış sendromu hastalığının belirtileri nelerdir
Eritrosit düşüklüğü belirtileri
Kadınların Aşık Olma Belirtileri Nelerdir
Anti Hbs Nedir Belirtileri
Kabızlık ve şişkinlik neyin belirtisi olabilir
Tırnak soyulması neyin belirtisi olabilir
Stres ülseri belirtileri
37 Haftalık Gebelik Doğum Belirtileri
Dağınıklık neyin belirtisi olabilir
Sinir Krizi Belirtileri
Beyin Su Toplaması Belirtileri
Sindirim Enzimi Eksikliği Belirtileri Nelerdir
Vajinada Kitle Belirtileri
Kan dolaşımı bozukluğu belirtileri
Nefes borusuna yemek kaçması belirtileri
Hızlı kilo vermek neyin belirtisi olabilir
Kasik fitigi belirtileri
Çocuklarda davranış bozukluğu belirtileri nelerdir
Gıda alerjisi belirtileri