Dünya edebiyatının en önemli seyahatnamelerinden birisi, Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'dir. Evliya Çelebi 17. yüzyılda üç kıtada gezmiştir. Bu kıtalar; Asya, Avrupa ve Afrika'dır. Gezilerinin merkezinde Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul bulunmaktadır.
Osmanlı Döneminde XVII. yüzyılda yaşamış olan ünlü seyyah Evliya Çelebi'nin Seyahatname isimli eseri, dönemine kaynaklık eden detaylı bir çalışmadır. Seyyah, gezip gördüğü yerlere ve insanlara dair gözlem ve bilgilerini anlattığı eseri aynı zamanda etnografik açıdan değerlendirilebilen bir metindir.
İlk gezisini, İstanbul ve çevresine yaptı. Daha sonra İstanbul dışına çıktı. 1640 başlarında babasından habersizce Bursa'ya gitmek üzere İstanbul'dan tekrar ayrıldı. Bu seyahatten 35 gün sonra geri döndü.
Gezi yazısı ya da diğer adıyla seyahatname bir yazarın gezdiği, gördüğü yerleri edebi bir üslûpla anlattığı yazı türü. Genellikle yazılan bu tür yazılarda betimleme tekniği kullanılır. Yazarın kendi düşüncesi çok önemli olan bir faktördür Türk edebiyatındaki ilk örneği Seydi Âli Reis'in Mir'atü'l-memalik adlı eseridir.
Seyahatname, Evliya Çelebi tarafından 17. yüzyılda yazılmış olan çok ünlü bir gezi kitabıdır. 10 ciltten oluşur. Gerçekçi bir gözle izlenen olaylar, yalın ve duru, zaman zaman da fantastik bir anlatım içinde, halkın anlayacağı şekilde yazılmış, yine halkın anlayacağı deyimler çokça kullanılmıştır.
Ekrem Anaç, Evliya Çelebi'nin Tokatlılar hakkındaki sözlerini hatırlatıyor: “… bütün halkı zevk ve şevk ehli, garip insanları seven kimselerdir. Kin ve hileden uzak, her şeyden temizlenmiş, derya gönüllü, cömert, yumuşak huylu ve sakin adamlardır.
Evliya Çelebi, Seyahatname'sinde gezip gördüğü yerleri kendi üslubu ile anlatan, az sayıdaki 17. yüzyıl nesir yazarlarındandır. Evliya Çelebi'nin on ciltlik Seyahatname'si, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir.
12 Kasım 2012 tarihinde kabul edilen büyükşehir yasa tasarısı ile büyükşehir belediyesi olmuş ve merkez ilçe kaldırılarak Ortahisar ilçesi kurulmuştur. Trabzon iki il ile birlikte de "şehzadeler şehri" olarak anılır. Evliya Çelebi Trabzon için şöyle demiş: "Bu şehre küçük İstanbul denilse yeridir.
Dünya Edebiyatında Gezi Yazıları
Tarihçi Miletoslu Hekataios'un MÖ 6. yüzyılda dünyayı dolaşma, dün- yayı tanımak ve tanıtmak amacıyla kaleme aldığı gezi yazıları bu türün bilinen ilk örneklerindendir.
Muhammed'in (sav) Övdüğü İlk Evliya Veysel Karani'nin (ks) Sırlarla Dolu Hikayesi.
Anlatıyor
Evliya Çelebi seyahatnamesi nereyi anlatıyor
I Am Not Okay With This ne anlatıyor
Hırsızlar ordusu ne anlatıyor
Gölgeler ve Hayaller şehrinde ne anlatıyor
Suikastçi ne anlatıyor
Beyza Alkoç'un Kar Tanesi ne anlatıyor
Lût kıssası ne anlatıyor
O filmi ne anlatıyor
Aşkın metafiziği ne anlatıyor
Gölge avcıları ne anlatıyor
